Londra’daki Ulusal Nöroloji ve Nöroşirürji Hastanesinde (NHNN) cerrahlar, ameliyat sırasında alınan canlı kamera görüntülerini gerçek zamanlı değerlendiren bir yapay zeka sisteminin desteğiyle beyin tümörünü çıkardı. 2026 yılının Mayıs ayında yapılan operasyonun ayrıntıları, hastanın iyileşme süreci beklendikten sonra 27 Ağustos 2026 tarihinde açıklandı. Operasyonda, 48 yaşındaki Rhys Hibbert’ın hipofiz bezindeki 11 milimetrelik tümör alındı. Görme kaybı ve ağır hormon düzensizliği riski taşıyan hasta, müdahalenin ardından sağlığına kavuştu.
Anatominin Gerçek Zamanlı İzlenmesi ve Operasyonun Teknik Ayrıntıları
Sistemin kullanıldığı operasyonda nihai kontrol insan cerrahlarda kaldı. Endoskop kamerasının burun kanalı üzerinden ilettiği görüntüler anlık olarak işlendi. Optik sinirlerin hemen altında ve kritik damarların çok yakınında bulunan hipofiz bezine yönelik bu işlemde, yalnızca bir milimetrelik sapma dahi felç, körlük veya hayati tehlikeye yol açabiliyor.
Yapay zeka altyapısı, canlı görüntülerde kritik dokularla damarları farklı renklerle işaretleyerek cerrahi ekibe gerçek zamanlı yönlendirme sundu. University College London (UCL) bünyesinde Dr. Sophia Bano’nun öncülüğünde geliştirilen sistem, bir asistan cerrahın yaklaşık 10 yılda kazanabileceği klinik deneyimi 10 ay gibi bir sürede veri setine aktardı.
Klinik Denemeler ve Başarı Oranları
Teknolojinin laboratuvar ile test süreçlerine ait teknik bulgular, npj Digital Medicine dergisinde yayımlanan 2024 tarihli çalışmada yer aldı. 64 ameliyat videosundan alınan 640 durgun görüntüyle gerçekleştirilen çevrim dışı değerlendirmelerde, yapay zeka takibinin anatomik işaretleme doğruluğunu yüzde 70,7’den yüzde 77,5’e yükselttiği görüldü. Araştırmada, yapay zeka desteğinin özellikle tıp öğrencilerinin performansını belirgin biçimde artırdığı ve öğrencilerin doğruluk skorunun yüzde 66,2’den yüzde 78,9’a çıktığı belirtildi. İnsan müdahalesi olmadan yürütülen test grubunda model, yüzde 79,1’lik tekil doğruluk skoruna ulaştı.
Görme Yetisinin Korunduğu İyileşme Dönemi
Rhys Hibbert, cerrahiden sonraki bir hafta içinde desteksiz yürümeye başladığını ve kısa süre içinde işine döndüğünü söyledi; ameliyatın ardından görme netliğinin tamamen geri geldiğini belirtti. Klinik deney, 1859 yılında kurulan dünyanın ilk ihtisas beyin cerrahisi hastanesinde gerçekleştirildi ve Ulusal Sağlık ve Bakım Araştırmaları Enstitüsü (NIHR) tarafından finanse edildi. Uzmanlar, canlı video analizine dayanan yapay zeka araçlarının karmaşık cerrahi operasyonlarda hata payını en aza indirme potansiyeli taşıdığını ifade ediyor.