Çin borsasında yapay zeka sarsıntısı yaşandı ve devlet destekli fonlar müdahale etti. Çin’de yapay zeka ve çip şirketlerinin hisselerindeki sert düşüş balon endişesi yaratırken STAR50 endeksi dört aydan kısa sürede yüzde 40 gerileyerek yaklaşık 480 milyar dolar kaybettirdi, CSI300 endeksi de hazirandaki zirvesinden yaklaşık yüzde 20 düştü. Piyasa kayıpları hızla büyüdü.
Düşüş Unitree’yi de vurdu. Robot üreticisi Unitree’nin hisseleri ağustostaki halka arzdan bu yana yarı yarıya azalırken çip üreticisi CXMT bir ayda dörtte birden fazla değer kaybetti. ABD’nin tedarik yasaklarının ardından Zhongji Innolight ve Eoptolink Technology hisseleri de kendi zirvelerinden yaklaşık yüzde 60 oranında geriledi.
Goldman Sachs oranları açıkladı. Goldman Sachs’a göre yapay zeka hisseleri, Çin ana karası ve Hong Kong borsalarındaki toplam piyasa değerinin yüzde 42’sini, işlem hacminin yüzde 57’sini oluşturuyor. Düşüş en çok küçük yatırımcıyı etkiledi. Dong Baozhen “balonun patladığını” söyledi. Shanghai Zhuopu’dan Wang Zhuo ise “Tüm balonlar kaçınılmaz olarak patlar” diyor. HSBC ve BNP Paribas analistleri de düşüşü alım fırsatı sayıyor.
Pekin yönetimi devreye girdi. Geçen hafta devlet destekli 9 ETF’ye 128,7 milyar yuan aktı, Nisan 2025’te ise bu fonlara yaklaşık 140 milyar yuan aktarılmıştı.
Neden önemli
Bu düşüşün önemi, yapay zeka hisselerinin Çin ana karası ve Hong Kong borsalarında toplam piyasa değerinin yüzde 42’sini, işlem hacminin yüzde 57’sini oluşturmasından kaynaklanıyor; söz konusu olan dar bir sektör düzeltmesi değil, piyasanın bütününü sarsabilecek bir yoğunlaşma riski. Kayıpların en ağır yükünü küçük yatırımcının taşıması, devlet destekli dokuz ETF’ye geçen hafta akan 128,7 milyar yuanlık müdahalenin esas olarak kimi korumayı amaçladığını gösteriyor. ABD tedarik yasaklarının ardından bazı şirket hisselerinin zirvelerinden yaklaşık yüzde 60 gerilemesi, satış dalgasının yalnızca balon kaygısıyla değil jeopolitik baskıyla da beslendiğine işaret ediyor. Analistlerin balonun patladığı görüşü ile alım fırsatı değerlendirmesi arasındaki ayrışma, dip noktanın görülüp görülmediği sorusunu açık bırakıyor. Nisan 2025’teki yaklaşık 140 milyar yuanlık desteğin ardından benzer bir müdahalenin bu kez yeterli olup olmayacağı ise belirsizliğini koruyor.