Yapay zeka temelli dönüşümün odağındaki OpenAI, reklam birimi ChatGPT Ads’in faaliyete başlamasından sonra 200 günden kısa bir sürede yıllık 1 milyar dolar gelir koşu hızına (run rate) ulaştığını duyurdu. Şirket; kurumsal anlaşmalar, bireysel abonelikler ve API erişim ücretlerinin yanı sıra devreye aldığı reklam modeliyle, haftalık 1 milyardan fazla aktif kullanıcıya sunulan ücretsiz erişim katmanının finansmanını sağlamayı hedefliyor. Bu finansal sonucun açıklandığı gün, Avrupa’da erişim modeline ilişkin önemli bir değişiklik de yapıldı. OpenAI, Ads Manager platformunu doğrudan kullanıma sunarak Avrupa, Hindistan, Orta Doğu ve Kuzey Afrika’daki küçük ve orta ölçekli işletmelerin bir ajans aracılığına gerek duymadan reklam satın alabilmesini sağladı.
Gelirlerdeki yükselişle aynı dönemde Avrupa Birliği’nin regülasyon baskısı da arttı. Avrupa Komisyonu, ChatGPT’yi Dijital Hizmetler Yasası (DSA) çerçevesinde “Çok Büyük Çevrim İçi Arama Motoru” (VLOSE) olarak resmen sınıflandırdı.
Bu sınıflandırmanın temelini, yapay zeka platformunun AB genelinde bildirdiği 159,1 milyon aylık aktif kullanıcı oluşturuyor. Söz konusu sayı, mevzuat kapsamında ilave yükümlülükleri devreye sokan 45 milyon kullanıcılık kritik sınırın üç katından fazlasına denk geliyor. Karar kapsamında OpenAI’a, AB’nin ChatGPT, Reddit ve Roblox için uyguladığı sıkı güvenlik denetimi takvimindeki katı kurallara bütünüyle uyum sağlaması için dört ay süre tanınıyor.
Şeffaflık Yükümlülüğü ve Veri Denetimi
Platformun arama motoru olarak sınıflandırılması, reklam faaliyetleri bakımından önemli şeffaflık gerekliliklerini beraberinde getiriyor. OpenAI, yayımladığı tüm reklamları en az bir yıl boyunca kamuya açık biçimde erişilebilir tutacak bir reklam arşivi oluşturmak zorunda olacak. Arşivde reklamın içeriği, ödemeyi gerçekleştiren taraf, yayında kaldığı süre, hedefleme parametreleri ve reklamın ulaştığı kişi sayısı dahil olmak üzere teknik bilgilerin eksiksiz bulunması gerekiyor.
Tıklama başı maliyet (CPC) ile sonuç odaklı teklif yöntemlerinin öne çıktığı günümüz reklam ekosisteminde, söz konusu şeffaflık arşivi pazarın denetlenebilmesi bakımından büyük önem taşıyor.
Bununla birlikte, hukuki düzenlemelerde dikkat çeken bir boşluk bulunuyor. Dijital Hizmetler Yasası’nda, hassas kişisel veriler kullanılarak profillenen reklamların yasaklanmasına ilişkin hükümler ağırlıklı olarak çevrim içi platform sağlayıcılarını kapsıyor. ChatGPT’nin arama motoru olarak sınıflandırılması ise kullanıcıların sohbet sırasında aktardığı hassas bilgilerin reklamların kişiselleştirilmesinde nasıl kullanılacağı sorusunu ortaya çıkarıyor. İrlanda Dijital Hizmetler Koordinatörlüğü’nün denetimindeki süreçte, yapay zekânın diyalog geçmişinden yararlanan hedefleme mekanizmalarının hangi sınırlar içinde kullanılacağı henüz netleşmiş değil.
OpenAI, reklam sisteminin yanıtlar üzerinde doğrudan etkisi bulunmadığını, sohbet verilerinin reklam verenlere aktarılmadığını ve reklamların sistem yanıtlarından açıkça ayrıldığını belirtiyor. Ancak kullanıcıların standart arama motorlarına girmeyeceği türden özel bilgileri diyalog temelli sistemlerle paylaşması, bu verilerin reklam kişiselleştirmesinde kullanılıp kullanılmayacağına yönelik tartışmaları artırıyor.
Şirket, Ads Manager ile erişim ağını genişletirken önümüzdeki dönemde yeni formatlar ve ölçüm araçlarını sunmayı planlıyor.