İngiltere’de 48 yaşındaki Rhys Hibbert, ameliyat sırasında canlı yapay zeka desteği kullanılan beyin cerrahisi operasyonunu geçiren dünyadaki ilk hasta oldu. University College London Hospital’da gerçekleştirilen operasyonda, hipofiz bezindeki 11 milimetrelik iyi huylu tümör çıkarıldı. Tümör, görme sinirlerine baskı yaparak hastanın çevresel görüşünü daraltıyordu.
Ameliyat sırasında yapay zeka, canlı görüntüleri analiz ederek kritik damar ve sinirlerin bulunabileceği bölgeleri belirledi ve cerrahi aletleri takip ederek güvenli müdahale alanlarını işaretledi. Karar yetkisi cerrahlarda kalırken, sistem yüzlerce hipofiz tümörü ameliyatının görüntüleriyle eğitildi.
Araştırma ekibi, teknolojiyi cerrahların danışabileceği bir “cerrahi ChatGPT” sistemine dönüştürmeyi hedefliyor. Hibbert, operasyon sonrası görmesinin ve enerjisinin düzeldiğini belirterek ameliyatın “hayatını geri verdiğini” söyledi.
Neden önemli
Bu gelişme, yapay zekânın beyin cerrahisinde doğrudan karar veren bir aktör yerine, cerrahın anlık değerlendirmesini destekleyen bir araç olarak konumlandığını gösteriyor. Kritik damar ve sinirlerin bulunabileceği alanları işaretlemesi, özellikle görme sinirlerine yakın hipofiz tümörlerinde güvenli müdahale sınırlarının belirlenmesine yardımcı olmayı amaçlıyor. Sistemin yüzlerce hipofiz tümörü ameliyatından alınan görüntülerle eğitilmesi, bu desteğin belirli bir cerrahi alana ve geçmiş operasyon verilerine dayandığını ortaya koyuyor. Araştırma ekibinin daha gelişmiş bir danışmanlık sistemi hedefi ise teknolojinin kullanım alanını genişletme arayışını gösterse de, mevcut bilgiler bunun farklı ameliyat türlerinde veya cerrahi karar süreçlerinde nasıl uygulanacağını açıklamıyor.