ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA), geçen hafta bürokrasiyi azaltma, bilimi modernleştirme ve balıkçılık topluluklarını önceleme hedefleriyle yeni önceliklerini açıkladı. Reformlar, Başkan Donald Trump’ın Nisan 2025’te imzaladığı “Restoring American Seafood Competitiveness” başkanlık kararnamesini uygulamaya yönelik bir “operasyonel yol haritası” olarak sunuldu. Ancak uzmanlar, planın balık stoklarını ve nesli tehlikedeki türleri riske atacağını, deniz habitatlarını trol teknelerine açacağını ve bilime dayalı korumaları zayıflatacağını belirtiyor.
NOAA’nın bölgesel balıkçılık konseylerine gönderdiği yazılar, kısıtlamaların kaldırılarak daha izin verici ve ekonomik açıdan avantajlı uygulamalara geçilmesini istiyor. Plan kapsamında deniz ulusal anıtlarının ticari balıkçılığa açılması, kritik habitat tanımlarının ekonomik etkiler gözetilerek daraltılması ve 1976 tarihli Magnuson-Stevens Act kapsamında sürdürülebilir balıkçılığı güvence altına alan 10 “Ulusal Standart”tan dördünün yeniden değerlendirilmesi öngörülüyor. Bu standartlar aşırı avlanmanın önlenmesi, en iyi bilimin kullanılması, toplumsal etkilerin dikkate alınması ve gereksiz yan avın azaltılmasını kapsıyor. Rekreasyonel balıkçılığın da aynı standartlara tabi olup olmayacağı incelenecek.
Düzenlemeler ayrıca, dolanmaları önlemek amacıyla kalan 350 North Atlantic right whale için tasarlanan halatsız ekipmanın uygulanmasının ertelenmesini ve Nesli Tehlikedeki Türler Yasası ile “zarar” kavramına ilişkin uzun süredir kullanılan yorumun kaldırılmasını içeriyor. Habitat Areas of Particular Concern koruma standartlarının kullanımının azaltılması da gündemde.
En büyük coğrafi değişiklik, Mariana Trench, Papahānaumokuākea, Rose Atoll ve Pacific Remote Islands ulusal anıtlarında ticari balıkçılığın hızlandırılması. NOAA’ya göre toplam 1.1 milyon square miles alanı kaplayan bu bölgeler, mercan resifleri ile Mariana snailfish ve Hawaiian pigfish gibi başka yerde bulunmayan türleri barındırıyor.
Earthjustice, The Ocean Conservancy ve eski NOAA Fisheries yöneticisi Janet Coit planı eleştirirken, National Fisheries Institute destek verdi. NOAA ise “en iyi mevcut bilgilerin” basın açıklamasında bulunduğunu ve bilime dayalı, sağduyulu bir sisteme geçildiğini savundu.
Neden önemli
Plan, balıkçılık yönetiminde ekonomik faaliyetlerin kapsamını genişletirken, kararların dayandığı koruma ölçütlerinin ağırlığını azaltabilecek bir yön değişikliğine işaret ediyor. Bu nedenle ticari ve rekreasyonel balıkçılar kadar, korunan alanlara, kritik habitatlara ve nesli tehlikedeki türlere bağlı çevre grupları da doğrudan etkilenecek. Özellikle halatsız ekipmanın ertelenmesi, kalan North Atlantic right whale popülasyonunun av araçlarına dolanma riskine karşı mevcut yaklaşımın nasıl değişeceği sorusunu gündeme getiriyor. Ulusal anıtların ticari balıkçılığa açılması ise ekonomik kazanımlar ile mercan resifleri ve yalnızca bu bölgelerde bulunan türlerin korunması arasındaki dengeyi tartışmalı hale getiriyor. Açık kalan temel konu, yeni uygulamaların bilimsel değerlendirme ve sürdürülebilirlik gereklilikleriyle nasıl bağdaştırılacağı.