Abbott, glikoz ve keton düzeylerini aynı anda ölçen ilk 2’si 1 arada sürekli glikoz ölçüm cihazı Libre Duo için FDA yetkisi aldı. Reçeteyle kullanılacak sensör 10 gün boyunca takılıyor; beta-hidroksibütirat adı verilen bir keton türünü arka planda izleyerek tehlikeli seviyelere yaklaşılması halinde kullanıcıyı uyarıyor. Cihaz aynı uygulamayı kullanıyor, akıllı saatlerle çalışıyor ve yakınların glikoz ile keton düzeylerini takip etmesine olanak tanıyor.
Keton takibi, özellikle diyabetik ketoasidoz (DKA) riski taşıyan kişiler için önem taşıyor. Yeterli insülin bulunmadığında vücut enerji üretmek için yağ yakıyor ve ketonlar oluşuyor. Ketonların aşırı yükselmesi kanı asidik hale getirerek hızla ilerleyebilen ve tedavi edilmezse ölümcül olabilen DKA’ya yol açabiliyor. Durum en çok Tip 1 diyabette görülse de Tip 2 diyabette de ortaya çıkabiliyor. Abbott yöneticisi Marc Taub, DKA’nın diyabetlilerde en yaygın hiperglisemik acil durum ve hastaneye yatışların önde gelen nedenlerinden biri olduğunu belirtiyor.
Hoag Hospital’dan Dr. David Ahn’a göre cihaz, özellikle insülin pompası kullananlar ile SGLT2 inhibitörleri alanlar için yararlı olabilir. Pompa arızaları insülin akışını keserek DKA riskini artırabilir. SGLT2 ilaçları ise kan şekerini çok yükseltmeden ketoasidoza yol açabildiğinden, yüksek glikozun geleneksel uyarı işareti olmayabilir. Keton çubuklarının yetişkinlerde rutin kullanımının sınırlı olması da sürekli ölçümün potansiyel önemini artırıyor.
Bununla birlikte, Libre Duo’nun doğruluğu ve uyarıların nasıl yorumlanacağı konusunda belirsizlikler bulunuyor. Bazı diyabetliler uzun süredir keton kontrolüne ihtiyaç duymadıklarını söylerken, diğerleri yanlış pozitiflerin gereksiz ve rahatsız edici uyarılara yol açmasından endişe ediyor. Uzmanlar, hastalık, gebelik, açlık ve yoğun egzersizin DKA dışında ketonları geçici olarak yükseltebileceğini belirtiyor. Keton düzeyleri için 3 mmol/L eşiği önerilmiş olsa da bunun hâlâ en iyi tahmin olduğu ifade ediliyor.
Cihaz, ketonlar ve DKA hakkında daha fazla veri sağlayabilir; ancak sürekli sağlık verilerinin veri yorgunluğuna ve yanlış yorumlara yol açabileceği vurgulanıyor. Abbott’un reçetesiz kullanımı kısa vadede planlamadığı Libre Duo’nun ileride daha geniş tüketici pazarına sunulması ve “metabolik teknoloji” alanında yeni bir dalga başlatması ihtimali de tartışılıyor.
Neden önemli
Libre Duo’nun asıl farkı, diyabet yönetiminde genellikle ayrı değerlendirilen iki biyolojik göstergenin aynı izleme sürecinde birleştirilmesi. Bu durum, özellikle insülin pompası kullananlar ve SGLT2 inhibitörü alanlar için, kan şekeri tek başına yeterli uyarı vermediğinde ortaya çıkabilecek riske ilişkin ek bir görünüm sağlayabilir. Ancak cihazın uyarıları, hastalık, gebelik, açlık veya yoğun egzersiz gibi DKA dışı nedenlerle yükselen ketonlardan ayırt edilemeyebilir. Bu nedenle doğruluk, yanlış pozitiflerin sıklığı ve 3 mmol/L eşiğinin klinik kararlar için nasıl kullanılacağı açık sorular olarak kalıyor. Sürekli veri takibi, sağlık profesyonelleriyle birlikte yorumlanmadığında gereksiz kaygı ve veri yorgunluğu da yaratabilir.