Çevresel DNA (eDNA), canlıların su, toprak, hava ve diğer ortamlara bıraktığı genetik materyalin incelenmesiyle biyoçeşitliliğin izlenmesini ve istilacı türlerin tespitini kolaylaştırıyor. Araştırmacılar son dönemde örümcek ağlarının, çevredeki hayvan ve bitkilerden dökülen DNA’yı yakalamada etkili olduğunu belirledi. Joshua Newton’un Perth yakınlarında yaptığı karşılaştırmada örümcek ağları, diğer pasif örnekleme araçlarına kıyasla omurgalıları tanımlamada en başarılı yöntem oldu.
Ancak anlamlı veri toplamak için yaklaşık 40 doğal ağın yok edilmesi gerekti. Bunun üzerine New Zealand’s University of Waikato’dan Angela McGaughran, yapay ağlarla yaptığı denemelerde yakınlardaki inek, koyun ve egzotik kuşların DNA’sını tespit etti; yapay ağlar mantar sporlarını yakalamada da doğal ağlardan daha başarılı çıktı.
Neden önemli
Bu yaklaşım, biyoçeşitlilik araştırmalarında canlıları doğrudan yakalamadan veri toplama seçeneklerini genişletiyor ve istilacı türlerin izlenmesine katkı sağlayabilir. Doğal ağların örnekleme sırasında yok edilmesi, yöntemin uygulanabilirliği ve çevresel etkisi açısından bir sınırlılık oluşturuyor. Yapay ağların yakın çevredeki farklı hayvanlara ait DNA’yı saptayabilmesi, araştırmacılara doğal örümcek ağlarına bağlı olmayan bir seçenek sunuyor; mantar sporlarındaki başarısı da kullanım alanının yalnızca omurgalılarla sınırlı olmadığını gösteriyor. Bununla birlikte, yöntemin farklı ortam ve koşullarda ne kadar düzenli sonuç vereceği, eldeki bulguların ötesinde yanıtlanması gereken bir soru olarak kalıyor.