Gökbilimciler, NASA’nın TESS uydusuyla TIC 433545934 adlı dört yıldızlı sistemde daha önce gözlemlenmemiş bir tutulma düzeni tespit etti. “2+2” yapısındaki sistem, ortak kütle merkezi çevresinde eliptik yörüngede hareket eden iki yıldız çiftinden oluşuyor. B çiftindeki yıldızların, A çiftindeki iki yıldızın önünden geçerek tutulma oluşturduğu gözlemlendi; ancak bunun tersi gerçekleşmedi.
Araştırmaya göre bu, iki yıldız çifti arasında tutulma gözlemlenen ilk sistem. A çiftindeki yıldızların kütleleri Güneş’in 2,2 ve 2,4 katı, B çiftindeki yıldızlardan birinin kütlesi Güneş’in 1,3 katı. Çiftler kendi yörüngelerini sırasıyla iki gün ve 1,4 günde, birbirleri çevresindeki ortak yörüngeyi ise 224,5 günde tamamlıyor. 580 milyon yaşındaki sistemdeki üç büyük yıldızın yaklaşık 152 milyon yıl içinde Roche loblarını doldurarak madde aktarmaya başlaması bekleniyor.
Neden önemli
Bu bulgu, dörtlü yıldız sistemlerinin yalnızca yıldız sayısıyla değil, çiftlerin birbirini hangi doğrultuda kestiği ve ortak yörüngedeki hareketleriyle de incelenmesi gerektiğini gösteriyor. Tutulmanın yalnızca B çiftinin A çiftinin önünden geçişinde görülmesi, sistemin geometrisi ve çiftler arasındaki göreli konum hakkında doğrudan gözlemsel veri sağlıyor. Bu özellik, yıldızların birbirleriyle etkileşim biçimlerini ve zaman içinde nasıl değişebileceklerini anlamak isteyen gökbilimciler için sistemi ayrı bir inceleme alanı haline getiriyor. Üç büyük yıldızın ileride Roche loblarını doldurup madde aktarmaya başlamasının beklenmesi ise, mevcut düzenin yıldız evrimi açısından hangi sonuçlara yol açacağı sorusunu açık bırakıyor.
Arka plan
NASA, FikirPilot arşivinde yeni bir ad değil: son 90 günde bu adın geçtiği 7 haber yayımladık; en yenisi 26 Ağustos 2026 tarihli. Buradaki gelişme arşivimizdeki o kayıtların yanına eklenir; okur aynı adı taşıyan önceki yazıları arşivden izleyerek zaman çizgisini bütün görebilir.