Metin, Kürtlerle Türklerin ortak tarihinin yalnızca Cumhuriyet dönemine indirgenemeyeceğini savunuyor. Bu geçmişin Kafkasya’da Şeddadîler ile Oğuzlar arasındaki ilişkilerden başlayarak Selçukluların Anadolu yürüyüşüne, Ani’nin Şeddadîlere bırakılmasına, Malazgirt’e katılan topluluklara ve Osmanlı dönemindeki siyasi, sosyal ve kültürel ilişkilere uzandığı belirtiliyor. Azerbaycan tarih ders kitabındaki ifade de Oğuzların Şeddadîlerin askerî gücünü artırdığını aktarıyor. Selahaddin Eyyubi’nin Zengîler ve Türk siyasi yapılarıyla ilişkilerinin de araştırılması isteniyor. Cumhuriyet döneminde asimilasyon, yok sayma, yanlış uygulamalar, terör ve ayrılıkçı hareketlerin ortak geçmişi çatışma eksenine taşıdığı; Harf Devrimi’nin tarihsel bağları zayıflattığı ileri sürülüyor. İşgal döneminde aynı cephede milliyet ayrımı yapmadan savaşan insanların sonrasında siyasetin ve yanlış politikaların etkisiyle ayrıştırıldığı; iki toplumun ise kız alıp verdiği, ticaret yaptığı ve birlikte yaşadığı vurgulanıyor. Metin, geçmişe birlikte bakılması çağrısıyla sona eriyor.
Neden önemli
Metnin temel önemi, ortak geçmiş tartışmasını yalnızca Cumhuriyet dönemindeki çatışmalar ve politikalar üzerinden kurmanın tarihsel çerçeveyi daralttığını savunmasıdır. Bu yaklaşım, askerî ilişkilerin yanı sıra birlikte yaşama, akrabalık, ticaret ve kültürel temasların da değerlendirmeye katılması gerektiğini gündeme getiriyor. Böylece güncel ayrışmaların kaçınılmaz ya da tarihin tek yönüymüş gibi sunulması yerine, farklı dönemlerdeki işbirliği ve kopuşların birlikte incelenmesi isteniyor. Ancak metindeki tarihsel bağlantıların, ders kitabı referansının ve Cumhuriyet dönemine ilişkin değerlendirmelerin bağımsız kaynaklarla ne ölçüde doğrulandığı açık bırakılıyor; tartışmanın ilerlemesi bu iddiaların karşılaştırmalı araştırmayla sınanmasına bağlı.