66 milyon yıl önce yaşamış, dünyanın bilinen en büyük T-Rex fosili Scotty’nin kırık kaburgasında mineralleşmiş bir damar ağı bulundu. Kaburga yaşarken kırılmış; vücut onarım için yeni damarlar oluşturmuş, ancak kemik tamamen iyileşmeden dinozor ölmüş. Tuzlu bataklığa gömülmesi, çürümeyi yavaşlatarak damarların korunmasına yardımcı olmuş olabilir. Araştırmacılar fosili kesmeden, delmeden veya zarar vermeden nötron ve X-ışını görüntülemeyi birlikte kullandı. X-ışınları yoğun kemiği, nötronlar hidrojen ve yumuşak dokuları gösterdi; böylece damar ağı üç boyutlu görüntülendi. Teknik, diğer fosillerde yaralanma ve iyileşmeleri karşılaştırmak ve müzelerdeki fosilleri zarar vermeden incelemek için kullanılabilir.
Neden önemli
Bu çalışma, paleontologların fosilleri incelemek için kesme ya da delme gibi müdahalelere başvurmadan, kemik içindeki farklı yapıların izini sürebileceğini gösteriyor. X-ışını ve nötron görüntülemesinin birlikte kullanılması, yoğun kemikle hidrojen ve yumuşak dokuya ilişkin bilgilerin aynı incelemede birleştirilmesini sağlıyor; bu da fosil içindeki iyileşme süreçlerinin daha ayrıntılı karşılaştırılmasına imkân verebilir. Yaklaşım, özellikle müze koleksiyonlarında bulunan ve fiziksel müdahaleyle zarar görebilecek örnekler açısından önem taşıyor. Ancak damar izlerinin ne kadar yaygın olduğu, başka fosillerdeki yaralanmaların da benzer biçimde korunup korunmadığı ve bu bulgunun dinozorların iyileşme süreçleri hakkında ne ölçüde genellenebileceği henüz açık değil.