Peru’da yeni güvenlik doktrini ve polis reformu, Keiko Fujimori hükümetinin ordu destekli yeni güvenlik mimarisiyle birlikte toplumu ikiye bölmüş durumda. Tepkiler belirgin biçimde ayrışıyor.
Organize suç dalgası ve esnaftan alınan haraçlar karşısında bunalan halkın büyük kesimi, polis ve orduya verilen olağanüstü yetkileri destekliyor. Toplu taşımadaki silahlı soygunlar ve cinayetler de bu tabloya dahil. Devlet ağırlığını koydu. Zırhlı araçların mahallelere girmesi ve çetelere yönelik baskınlar, devletin nihayet ağırlığını koyduğu şeklinde halk tarafından olumlu karşılanıyor.
Buna karşılık orta sınıf aydınlar ile üniversite gençliği modele şüpheyle yaklaşıyor. Sivil toplum kuruluşları ve insan hakları savunucuları da aynı tutumu sergiliyor. Bu kesim geçmişi hatırlıyor. “Baba Fujimori” döneminin travmalarını hatırlayan bu kesim, polis ile ordunun iç içe geçmesini ve hak alanlarının daralmasını otoriterleşmenin habercisi olarak görüyor, güvenliğin özgürlük feda edilerek sağlanamayacağını savunuyor.
Ülke iki kampa ayrıldı. Güvenlikçi pragmatistler ile hak ve özgürlük savunucuları arasındaki bu ayrım sürerken, Fujimori yönetiminin asıl sınavı, mevcut desteği kalıcı bir toplumsal mutabakata dönüştürüp dönüştüremeyeceği olacak.
Neden önemli
Peru’daki tablo, organize suçla mücadelede sertleşmeye verilen toplumsal desteğin geniş ama kırılgan olduğunu gösteriyor. Haraç ve silahlı saldırıların doğrudan mağduru olan kesimler olağanüstü yetkileri rahatlama olarak görürken, bu yetkilerin kalıcılaşma ihtimali orta sınıf, üniversite gençliği ve hak savunucuları için temel kaygı kaynağı. Ayrımın arka planında Baba Fujimori döneminin hafızası yatıyor; geçmişin travmasını taşıyan kuşaklarla güvenlik kaygısı ağır basan kuşaklar aynı gerçeğe farklı yerden bakıyor. Bu yüzden tartışma aslında bir polisiye tercih değil, demokrasinin sınırlarına dair bir hesaplaşma. Açık kalan soru ise genişletilen yetkilerin suç dalgası gerilediğinde geri alınıp alınmayacağı ve sivil denetimin nasıl korunacağı.
Arka plan
Peru, FikirPilot arşivinde yeni bir ad değil: son 90 günde bu adın geçtiği bir haber yayımladık; o yazı 10 Ekim 2026 tarihli.