Yemen’in büyük bölümünü kontrol eden Husilerle Somali’deki El Kaide bağlantılı Eş Şebab’ın işbirliğinin artması, Aden Körfezi’ndeki ticaretin güvenliğiyle ilgili endişeleri büyüttü. Wall Street Journal’a göre iki örgüt arasındaki silah ticareti ve eğitim faaliyetlerine en az 2023’ten bu yana aracılık eden Somalili silah simsarı Cibril Yahya Ali, 12 Şubat’ta Yemen’in El Gayda kenti yakınlarında ABD füze saldırısında öldü. Yeni evlendiği eşi yaralandı. Eski BM yetkilisi Matt Bryden, Eş Şebab’ın onun yerine Yemen temsilcisi atadığını ve militanların Saada’da üç ay drone montajı ve kullanımı eğitimi aldığını söyledi. Bir ABD istihbarat yetkilisi, Husi eğitmenlerin de Somali’ye giderek Eş Şebab’a drone eğitimi verdiğini aktardı. İşbirliğinin silah sevkıyatı, bomba yapımı ve eğitimleri kapsadığı belirtilirken, AFRICOM Komutanı Dagvin Anderson bunun petrol güzergâhını tehdit ettiğini ifade etti. İran savaşı öncesinde küresel deniz yoluyla petrol ticaretinin yüzde 12’sine yakını Aden Körfezi’nden geçiyordu. Husilerin, Somaliland konusunda da Eş Şebab’la işbirliği aradığı bildirildi.
Neden önemli
Bu gelişme, Yemen ile Somali arasındaki çatışma alanlarının yalnızca yerel güvenlik sorunları olmaktan çıkıp Aden Körfezi’ndeki deniz taşımacılığıyla doğrudan bağlantılı hale geldiğini gösteriyor. Silah sevkiyatı, bomba yapımı ve insansız hava araçları konusundaki karşılıklı eğitim, iki örgütün birbirlerinin kapasitesinden yararlanabildiğine işaret ediyor. Bu durum, bölgedeki petrol ve ticaret güzergâhlarını kullanan aktörler açısından tehdidin tek bir kıyı ya da ülkeyle sınırlı olmadığını ortaya koyuyor. Cibril Yahya Ali’nin öldürülmesine rağmen Eş Şebab’ın Yemen’de temsilci ataması, ağın kişilere bağlı olmaktan ziyade sürdürülebilir bir yapı kurup kurmadığı sorusunu gündeme getiriyor. Somaliland başlığındaki olası temaslar ise işbirliğinin deniz güvenliğinin ötesine taşınıp taşınmayacağını belirsiz bırakıyor.