Astronomlar, Jüpiter’in ötesinde Güneş çevresinde dolanan 450P/LONEOS’un kuyruklu yıldıza dönüşümünün erken aşamalarını gözledi. 2004’te Lowell Gözlemevi tarafından keşfedilen ve Jüpiter ile Neptün arasında bulunan 450P, genellikle etkin olmayan buzlu cisimlere verilen “centaur” sınıfında yer alıyor. Central Florida Üniversitesi’nden gezegen bilimci Charles Schambeau liderliğindeki ekip, cismin katı çekirdeği çevresinde koma adı verilen gaz ve toz bulutunun oluştuğunu belirledi. Bulutun 2019 ile 2024 arasında giderek parlaklaştığı, 450P’nin Ağustos 2024’te Güneş’e en yakın konumuna ulaştığı kaydedildi. Yaklaşık 22 yıllık yörünge süresi nedeniyle cisim henüz Jüpiter ailesi kuyruklu yıldızı sayılmıyor.
Yörünge hesaplamaları, 450P’nin 1992’de Satürn’ün yaklaşık 4,6 milyon kilometre yakınından geçtiğini ve bu karşılaşmanın Güneş’e en yakın mesafesini 813 milyon kilometreye indirdiğini gösterdi. Artan ısı, buzları ve hapsolmuş gazları serbest bırakarak komayı oluşturdu. James Webb Uzay Teleskobu bulutta karbondioksit tespit etti. Bilim insanları, faaliyet sürerse 450P’nin gelecekte kısa dönemli bir kuyruklu yıldıza dönüşebileceğini belirtiyor.
Neden önemli
Bu gözlem, genellikle pasif kabul edilen centaur sınıfındaki cisimlerin nasıl etkinleşebildiğine dair doğrudan bir örnek sunuyor. Böylece kuyruklu yıldızların, Güneş’ten daha uzakta bulunan buzlu cisimlerden gelişme süreci izlenebiliyor. Satürn’le geçmişteki yakın geçişin yörüngeyi değiştirmiş olması, gezegenlerin küçük cisimlerin ısınma koşullarını ve buna bağlı etkinliklerini etkileyebileceğini gösteriyor. James Webb Uzay Teleskobu’nun karbondioksit tespiti, komanın bileşimi ve buzların açığa çıkma mekanizması hakkında veri sağlarken, açık kalan temel soru bu etkinliğin sürüp sürmeyeceği ve 450P’nin hangi sınıfa gireceği.
Arka plan
Satürn, FikirPilot arşivinde yeni bir ad değil: son 90 günde bu adın geçtiği bir haber yayımladık; o yazı 3 Eylül 2026 tarihli.