İnterneti AI ajanları için daha iyi hale getirmek, diğer herkes için daha kötü yapabilir. Bu denge artık bozuluyor. Ancak uçak ya da otel rezervasyonu gibi işleri kullanıcı adına yapan kişisel yapay zekâ ajanları bu düzeni bozuyor. Ajanlar artık yaygınlaşıyor. OpenAI’ın Dots ve Meta’nın Muse uygulamalarıyla bu ajanlar kitlesel kullanıma girdi ve Muse ilk ayında 5 milyon kez indirildi. Ajan kaynaklı web trafiği de ağustostan eylüle üç katına çıktı.
Ajanlar bu sınıfa sığmıyor. Makine hızında çalışıyorlar ancak bireyler adına meşru işleri yerine getirdikleri için insan ya da bot sayılmıyorlar. Kurallar bu farkı karşılamıyor. Bu ayrıma uymadıkları için bazı platformlar onları tamamen yasakladı. TechCrunch, Pizza Hut’tan Yelp’e kadar birçok sitede sorun yaşandığını bildirdi ve Yelp yapay zekânın restoran rezervasyonu yapmasına izin vermiyor. Amazon Muse ajanlarını engelledi ve Perplexity’ye de dava açtı. Yargıç Perplexity lehine karar verse de Amazon, ajanların insan ve botlara gösterilen reklamların ayırt edilmesini zorlaştırarak reklam işini tehdit ettiğini savunarak temyize gitti.
Bu öngörü geniş kapsamlı. Pennsylvania Üniversitesi Wharton Okulu’ndan doçent Ethan Mollick, LinkedIn’de yazdığı değerlendirmede bu durumun yakında tüm web’i etkileyeceğini öngörüyor. Müşteri hizmetleri zorlaşacak. İade ya da fiyat pazarlığı için gönderilen ajanlar müşteri hizmetlerini insanlar için kullanılamaz hale getirecek ve ajanları engellenen kullanıcılar giderek daha çok rahatsız olacak.
Ajan trafiğinin büyük bölümü e-ticaret sitelerine gittiği için platformların ajanlara kapı açması yönünde güçlü bir ticari gerekçe bulunuyor. Shopify da ajanlara özel yollar açıyor. Shopify, ajanlara insanlar için tasarlanan sayfaları atlayan özel ödeme hatları sunuyor. Asıl soru, internetin insanlar için neye dönüşeceği. Web, sayıca bizi geçecek ajanlara göre biçimlenirse geride kalan insanlar için daha yıpratıcı olabilir.
Neden önemli
Mesele birkaç uygulamanın yaygınlaşmasından ibaret değil; internetin trafik kuralları insan ile bot olmak üzere iki sınıfa göre yazılmıştı ve ajanlar bu ikiliğe sığmadığı için sitelerin yıllardır kullandığı temel ayrım işlevsiz kalıyor. Bu yüzden gelişme yalnızca teknoloji şirketlerini değil, reklam gelirine dayanan tüm platformları, e-ticaret sitelerini ve çevrimiçi iş yapan herkesi ilgilendiriyor. Amazon’un temyiz başvurusu ile Shopify’ın ajanlara özel ödeme hatları açması, sektörün iki zıt yöne çekildiğini gösteriyor ve hangi yaklaşımın standartlaşacağı web’in mimarisini şekillendirecek. Sıradan kullanıcı açısından tablo çift yönlü: ajanlar günlük işleri kolaylaştırırken müşteri hizmetleri ve destek kanallarının insanlar için zorlaşması söz konusu. Temyizin sonucu ve büyük platformların alacağı tutum, internetin bundan böyle kime göre tasarlanacağı sorusunu şimdilik yanıtsız bırakıyor.
Terim: ajan
Yapay zekâ ajanı, tek bir yanıt üretmek yerine hedefe ulaşmak için araç çağırıp çok adımlı iş yürüten yazılımdır.