Google ve SpaceX’te ürün yöneticiliği yapan Rama Afullo’nun kurucu ortağı olduğu Satlyt, uydularda yapay zekâ modelleri çalıştıracak yazılımlar geliştirmek için $8 milyon tohum yatırımı aldı. Merkezi Sunnyvale, California ve Nairobi’de bulunan şirket, kendi uzay aracını üretmek yerine farklı şirketlerin uydularında çalışabilecek bir yazılım platformu kurmayı hedefliyor. Afullo, bu yaklaşımı VMware ve Snowflake’e benzeterek Satlyt’ı açık ve yatay bir ekosistem olarak tanımlıyor.
Satlyt, yazılımını şimdiye kadar iki gösterim görevinde uzaya gönderdi. Şirketin ilk hedefi, uyduların operasyonlarını verimli hâle getirmek ve kararları Dünya’daki kontrol merkezleri yerine uzayda almasını sağlamak. Uydulardan veri indirmek pahalı ve yavaş olabildiği için yapay zekânın arızaları çözmesi veya sensör verilerini uzayda işlemesi maliyetleri azaltabiliyor.
Satlyt, bu yıl Google DeepMind’ın Gemma modelini Momentus tarafından işletilen bir uzay aracında kullandı. Model, araçtaki yazılım hatalarıyla ilgili iletimin boyutunu %60’tan fazla küçülttü. Afullo, bunun uydu başına yıllık yüz binlerce dolar tasarruf sağlayabileceğini belirtti.
Bu haftaki SpaceX fırlatışında Satlyt yazılımı, uydu bilgisayarları üreten Hint girişimi TakeMe2Space’in geliştirdiği bir araçta kullanılacak. Görevde üç müşteri bulunuyor:
- NASA, uzayda bulut bilişimi protokollerini test edecek.
- Stellerian, yörüngedeki nesneleri izlemeye yönelik görüntü işleme çalışmalarını deneyecek.
- TakeMe2Space, uydusunun başka şirketlerin yazılımlarını çalıştırabildiğini gösterecek.
Şirket, gelecek yıl iki farklı uyduyu birbirine bağlayan ortak bir bulut bilişim sistemi kurmayı denemeyi planlıyor. Başarılı olması hâlinde Satlyt, uydu üreticilerine üçüncü taraf bilişim sağlayıcısı olarak hizmet sunabilecek.
Houston merkezli Non Sibi Ventures’ın liderlik ettiği yatırım turu, Bernard Harris’in NASA astronotu olarak 20 yılı aşkın deneyiminden de yararlandı. Yatırımcılar, Satlyt’ın uzayda büyük veri merkezleri kurulmasına bağlı olmamasını önemli bir avantaj olarak gördü. Afullo, on yılın sonuna kadar uyduların %20’sinde Satlyt’ın kullanılmasını ve uydu üreticilerinin gelişmiş işlemcileri standart hâle getirmesini hedefliyor.
Neden önemli
Bu girişimin önemi, uydulardan alınan verinin yalnızca Dünya’daki merkezlerde işlenmesi zorunluluğunu gevşetme ihtimalinden kaynaklanıyor; böylece uzay görevlerinde iletişim kapasitesi ve operasyon maliyetleri, kullanılan yazılımın yetenekleriyle doğrudan ilişkilenecek. Platform yaklaşımı, uydu üreticilerini tek bir donanım-yazılım düzenine bağlı kalmadan farklı bilişim araçlarını çalıştırabilecek bir yapıya yöneltebilir ve uzay sektöründe yazılım sağlayıcılarının rolünü büyütebilir. NASA’nın bulut bilişim denemesi ile görüntü işleme ve birlikte çalışabilirlik testleri, bu modelin farklı görev ihtiyaçları açısından sınanacağı bir çerçeve sunuyor. Ancak iki ayrı uydunun ortak bir bulut sistemiyle bağlanmasının pratikte ne kadar sorunsuz işleyeceği ve üreticilerin bu yazılım katmanını ne ölçüde benimseyeceği henüz açık.
Arka plan
Google, FikirPilot arşivinde yeni bir ad değil: son 90 günde bu adın geçtiği 73 haber yayımladık; en yenisi 2 Ekim 2026 tarihli.
Terim: bulut bilişim
Bulut bilişim, sunucu ve depolama gibi kaynakların kendi donanımın yerine kiralanarak kullanılmasıdır.