Meta, veri merkezlerinde teknisyenlerin yaptığı bazı işleri robotlara devretmek için farklı şirketlerin donanımlarını test ediyor. Çalışanların aktardığına göre şirket Watney Robotics, Kinova ve ABB ürünlerini kullanıyor. Denemeler arasında Kinova Gen3 robot koluyla sunucuların elektriğini kesip yeniden verme ve ağ kablolarını değiştirme bulunuyor. Bir Meta çalışanı, başarılı olması halinde robotun bazı kişilerin iş yükünün yüzde 80’ine kadarını üstlenebileceğini söylüyor. Bazı tesislerde ise insan tarafından uzaktan yönlendirilen, cihazların güç düğmesine basarak yeniden başlatılmasını sağlayan basit robotlar kullanılıyor.
Meta, veri merkezleri için çalışan yetiştirme ve işe alma çalışmalarına büyük yatırım yaptığını belirterek daha az değil, daha fazla çalışana ihtiyaç olduğunu savunuyor. Ancak şirketin robotik biriminden Eric Xu, uzun vadeli hedeflerin robotları veri merkezlerine yerleştirmek; olaylara müdahaleyi hızlandırmak, çevreyi izlemek ve önleyici bakım yapmak olduğunu söyledi. Daha ucuz donanım ve gelişmiş yapay zekâ modelleri, sunucu montajı, parça ve kablo değişimi gibi işler için robot geliştiren girişimlerin önünü açıyor. Savunucular, robotların tekrarlayan ve tehlikeli görevleri üstlenerek çalışanları daha karmaşık işlere yöneltebileceğini; ileride veri merkezlerinin su altında veya uzay gibi insanların yaşamasına elverişsiz ortamlarda işletilmesini kolaylaştırabileceğini belirtiyor.
Robotların yaygınlaşması, veri merkezlerinin istihdam ve vergi avantajlarıyla desteklenmesine karşı çıkan aktivistlerin gündeminde henüz önemli bir yer tutmuyor. Meta’nın Iowa’daki Altoona kampüsünde çalışanlar, robotlar nedeniyle birkaç yıl içinde işlerini kaybetmekten endişe ediyor. Bazı çalışanlar ayrıca yapay zekâ destekli sistemlerin daha düşük vasıflı ve düşük ücretli iş gücüne yönelimi artıracağından kaygılı. Meta ise her yıl farklı geçmişlerden binlerce kişiye elektrik, mekanik ve sıhhi tesisat eğitimi vermek üzere ücretsiz bir program başlattı; Louisiana, Ohio, Indiana ve Texas’ta eğitimi tamamlayanlara iş garantisi sunuyor.
Meta, 2023’te ağır sunucu raflarını taşıyan sürücüsüz bir robotu ve envanter takibi yapan barkod okuyuculu bir aracı tanıtmıştı. Bu robotlar Iowa ve Virginia’daki bazı merkezlerde çalışıyor; ancak envanter robotu renkli ışıkları ayırt edemiyor, kablolarda ve köşelerde zorlanıyor, yavaş kalıyor ve binalar arasında insanlar tarafından taşınıyor. Altoona’da Watney’nin iki kollu robotları kablo işleri için, New Albany, Ohio’daki Prometheus kampüsünde ise ABB’nin robotları parça yerleştirme çalışmaları için test ediliyor. Bununla birlikte robotların yavaşlığı, şarj ihtiyacı ve karmaşık kablolama işlerine uygun olmaması nedeniyle insanın tamamen devre dışı kalacağı henüz kanıtlanmış değil. Microsoft, Google ve Amazon da veri merkezlerinde robot kullanımıyla ilgili yatırımlar veya planlar açıkladı.
Neden önemli
Bu denemeler, veri merkezi işletmeciliğinde teknik işlerin nasıl bölüşüleceği ve bu alanlarda hangi becerilerin değer kazanacağı sorusunu gündeme getiriyor. Robotlar tekrarlayan ya da riskli görevlerde kullanıldıkça, çalışanların rolü tamamen ortadan kalkmasa bile bakım, denetim ve daha karmaşık müdahalelere kayabilir; bu nedenle eğitim programlarının kapsamı ve işe alım politikaları önem kazanıyor. Gelişmenin etkisi yalnızca Meta çalışanlarıyla sınırlı değil; benzer yatırımlar yapan diğer teknoloji şirketlerinde de istihdam beklentilerini ve veri merkezlerinin yerel ekonomilerle ilişkisini etkileyebilir. Ancak mevcut sistemlerin yavaşlık, şarj ve karmaşık kablolama sorunları, insan emeğinin hangi ölçüde ikame edilebileceği ve otomasyonun çalışanlara gerçekten daha nitelikli görevler sağlayıp sağlamayacağı sorularını açık bırakıyor.
Arka plan
Meta, FikirPilot arşivinde yeni bir ad değil: son 90 günde bu adın geçtiği 3 haber yayımladık; en yenisi 28 Ağustos 2026 tarihli.