BES-AR’ın eylül araştırmasına göre, dört kişilik bir memur ailesinin sağlıklı ve dengeli beslenmesi için gereken aylık gıda harcaması 49 bin 655 liraya ulaştı. Giyim, konut, kira, faturalar, yakıt, ulaşım, eğitim ve sağlık gibi temel ihtiyaçları da kapsayan yoksulluk sınırı 124 bin 339 lira oldu. Raporda, sağlıklı beslenmenin günlük maliyetinin 1.655 lirayı aştığı belirtildi. 2026’da 28 bin 75 lira olan asgari ücretin açlık sınırının altında kaldığı, asgari ücretlinin yüzde 76,86 düşük ücret aldığı ifade edildi. Büyükşehirlerde kamu emekçilerinin maaşlarının yaklaşık yüzde 75-80’ini kiraya ayırdığı, barınma maliyetleri nedeniyle 3 ya da 5 kişi birlikte yaşamak zorunda kaldığı kaydedildi.
Neden önemli
Veriler, gelir yetersizliğinin yalnızca gıdaya erişimle sınırlı kalmadığını; barınma, ulaşım, eğitim ve sağlık harcamaları birlikte değerlendirildiğinde memur aileleri ile asgari ücretlilerin temel ihtiyaç bütçesinde geniş bir açık bulunduğunu gösteriyor. Büyükşehirlerde maaşın büyük bölümünün kiraya gitmesi, kamu emekçilerinin tek başına barınma imkanını daraltırken üç ya da beş kişinin birlikte yaşaması bu baskının gündelik hayata etkisini ortaya koyuyor. Bununla birlikte, dört kişilik ailenin gıda maliyetiyle asgari ücretin karşılaştırılması, hane büyüklüğü ve gelir yapısının sonuçların yorumunda belirleyici olduğunu hatırlatıyor. Rapordaki asgari ücretin yüzde 76,86 düşük kaldığı ifadesi, verilen tutarlarla matematiksel olarak uyuşmadığından doğrulanmadan kullanılmamalı. Araştırma bu nedenle geçim baskısına dair bir gösterge sunarken söz konusu oran, açık bir metodolojik soru bırakıyor.