Yaklaşık iki yıl önce Ahmet eş-Şara liderliğindeki grupların, Batılı güçlerin onayıyla Suriye yönetimini ele geçirmesi, 1970 darbesiyle iktidara gelen Hafız Esad’ın Baas rejimini sona erdirdi ve yeni bir rejim arayışını başlattı. Ancak bu rejimin hukuki dayanağı, temel hak ve özgürlükleri, adı ve farklı inanç ve etnik grupları nasıl bir arada tutacağı belirsizliğini koruyor. Sistemleşme aşamasındaki yönetimi büyük ölçüde ABD, belli ölçüde de Türkiye destekliyor.
25 Ağustos 2026 tarihli anlaşma kapsamında Mazlum Abdi, özerk yönetim kurumlarının feshedilmesini ve SDG’nin Suriye ordusuna entegrasyonunu Şam’da duyurdu. Anayasa bulunmadığı için anlaşma maddeleri farklı yorumlanabiliyor ve uygulamanın nasıl şekilleneceği anayasa metnine bağlı. Kürt çevrelerinde anlaşmayı hezimet ve teslimiyet olarak görenler bulunduğu gibi, verilen sözler tutulursa önemli kazanımlar sağlayacağını düşünenler de var; genel yaklaşım temkinli.
Anlaşmanın, anayasal güvence koşuluyla Kürtler ve bölge barışı açısından kazanım sayılabileceği belirtiliyor. Esad döneminde Kürt kimliği reddediliyor, dil ve kültür desteklenmiyor, Kürtlerin yaklaşık yüzde 20’si vatandaşlıktan mahrum bırakılıyordu.
Neden önemli
Gelişmenin ağırlık noktası, Suriye’de kurulmaya çalışılan yeni düzenin yalnızca iktidar değişikliğiyle değil, hukuki çerçeve ve hak güvenceleriyle şekillenecek olmasıdır. Anayasal dayanak bulunmadığı sürece yapılan mutabakatın kapsamı farklı yorumlara açık kalacak; bu da özellikle Kürtlerin statüsü, dil ve kültür hakları ile farklı inanç ve etnik grupların birlikte yaşama koşulları açısından belirsizlik yaratacaktır. Şam yönetiminin verilen güvenceleri nasıl metne dökeceği ve uygulayacağı, anlaşmanın Kürtler açısından kayıp mı yoksa kazanım mı sayılacağını belirleyecek başlıca unsurdur. Bu nedenle açıkta kalan soru, yeni yönetimin adından çok, hakların hangi anayasal mekanizmalarla korunacağı ve kurumların entegrasyonunun nasıl yürütüleceğidir.
Arka plan
Suriye, FikirPilot arşivinde yeni bir ad değil: son 90 günde bu adın geçtiği 4 haber yayımladık; en yenisi 29 Ağustos 2026 tarihli.