12 Eylül 2026’da Yeni Delhi’de düzenlenen 18. BRICS Zirvesi, oybirliğiyle New Delhi Declaration 2026’yı kabul etti. Teması dayanıklılık, inovasyon, işbirliği ve sürdürülebilirlik olan grubun 20. yılında 2027 dönem başkanlığı Çin’e geçti.
Bildirge, genişlemiş BRICS’te farklı çıkarlar nedeniyle ortak icradan çok ortak reddiyenin öne çıktığı bir konsensüs belgesi niteliğinde. İran ile BAE’nin Batı Asya dilinde uzlaşılırken ABD-İsrail’in İran’a saldırısı ve İran’ın Körfez’deki misillemesi anılmadı; Rusya-Ukrayna savaşına ayrı paragraf açılmadı. Gazze için ateşkes, insani yardım, iki devletli çözüm ve Filistin’in BM üyeliği vurgulandı.
Metin, tek taraflı yaptırım ve tarifeleri eleştirerek bunların uluslararası hukuka ve BM Şartı’na aykırı olduğunu, yaptırım yetkisinin yalnızca BM Güvenlik Konseyi’nde bulunduğunu belirtiyor. Buna karşın ortak para, daimî sekretarya ve işleyen ödeme mimarisi bulunmuyor; Modi’nin önerdiği troika takip mekanizması olarak kalıyor.
Çin ve Rusya, Hindistan ile Brezilya’nın BM Güvenlik Konseyi’nde daha büyük rol talebini destekledi. Rusya’nın beklentisi ortak ordu değil, yaptırımlara karşı siyasi siper ve yerel para kullanımı.
Neden önemli
Bildirgenin asıl anlamı, genişleyen BRICS’in ortak bir siyasi zemin kurabildiğini, ancak bu zeminin somut uygulama kapasitesi bakımından sınırlı kaldığını göstermesinde yatıyor. Bu durum, Batı’nın yaptırım ve tarife politikalarına itiraz eden üyeler için ortak bir diplomatik çerçeve sağlarken, farklı krizlerde aynı tutumun sürdürülebileceği anlamına gelmiyor. Özellikle İran, Körfez, Ukrayna ve Gazze başlıklarının ele alınış biçimi, üyelerin uzlaşmayı korumak için bazı anlaşmazlıkları ayrıntılandırmaktan kaçındığını ortaya koyuyor. BM Güvenlik Konseyi reformuna verilen destek, Hindistan ve Brezilya’nın küresel karar süreçlerindeki rolüne ilişkin tartışmayı BRICS gündeminde tutuyor. Ancak ortak para, daimî sekretarya ve işleyen bir ödeme sistemi bulunmadığı için bildirgenin siyasi mesajlarının nasıl ortak politikaya dönüşeceği açık kalıyor.
Arka plan
Rusya, FikirPilot arşivinde yeni bir ad değil: son 90 günde bu adın geçtiği 7 haber yayımladık; en yenisi 9 Eylül 2026 tarihli.