Hülle mü, yoksa siyasi istismar mı? Muhalefet partilerinden, özellikle CHP seçmeninin oylarıyla belediye başkanı seçilen isimlerin AK Parti’ye geçmesi, “siyasal istismar” kavramını gündeme taşıyor. İrade de tartışılıyor. Bu tabloda istismar edilenin yalnızca seçmen güveni değil, doğrudan siyasal irade olduğu, oyların hukuken yerinde dururken siyasal anlamlarının el değiştirdiği vurgulanıyor.
AK Parti açısından yeni belediyeler, genişleyen yerel yönetim ağı ve artan kurumsal nüfuz kazanımı gibi görünürken, siyasal güç ile demokratik meşruiyetin her zaman aynı yönde ilerlemediği vurgulanıyor. Gerekçe tartışmayı büyütüyor. Parti değiştiren başkanların geçişi “daha fazla hizmet üretebilme” ile gerekçelendirmesi, kamu hizmetlerine erişimin anahtarının seçmen tercihi değil iktidara yakınlık olduğu algısını besliyor. Bu algı güçleniyor. Bu söylem, kaynakların siyasi aidiyete göre dağıtıldığını kanıtlamasa da, algılanan adaletsizliğin kanıtlanmış adaletsizlik kadar güçlü sonuçlar doğurabildiği belirtiliyor.
Vatandaşın devletin tarafsızlığına güveni aşındığında, kısa vadeli kazanç ile uzun vadeli kurumsal meşruiyet uzun vadede birbiriyle açıkça çelişiyor. Çelişki burada belirginleşiyor. Seçmende, oyuyla seçilen yönetimin siyasi kimliğinin kendi iradesi dışında değiştirilebildiği düşüncesi güçleniyorsa, kaybedilenin temel adalet duygusu ve demokratik güven olduğu, faturanın boş kalan sandıklar, küçük partilere kayan protesto oyları ve çözülen parti aidiyetleriyle kesilebileceği ifade ediliyor.
Neden önemli
Bu tartışmanın ağırlığı, geçişlerin hukuka uygunluğunda değil, seçim sonuçlarının iki sandık arasında fiilen değiştirilebilir hale gelmesinde yatıyor. Doğrudan etkilenen taraf, oyunu belirli bir siyasi kimliğe veren ve yönetimini seçtiği belediyenin kimliğinin kendi iradesi dışında değiştiğini gören seçmen. Daha geniş düzeyde konu, merkezi iktidarla uyumun yerel hizmetlere erişimde fiili bir ölçüte dönüşüp dönüşmediği sorusuna dayanıyor; bu sorunun kanıtlanması gerekmiyor, algının kendisi davranış biçimlendirmeye yetiyor. Bu nedenle mesele bugünkü belediye haritasından ib