Google’ın yörüngedeki veri merkezleri planı Project Suncatcher kapsamında geliştirdiği prototip uydu, 1 Ekim 2026’da California’dan SpaceX roketiyle fırlatıldı. Planet Labs tarafından üretilen uydu, Google’ın Nvidia GPU’larına rakip Tensor Processing Unit (TPU) çiplerinin uzayda çalışıp çalışamayacağını test edecek. Deney kapsamında çipe sürekli bir kilowatt güç sağlanması, soğutulması ve çeşitli modellerle sınanması planlanıyor.
Uydu devreye alındığında, güç ve ısı yönetimi sistemlerini zorlamamak için TPU’yu 15 dakikalık aralıklarla çalıştıracak. Planet Labs’ın standart platformuna dayanan bu aracın ardından, gelecek yıl daha yoğun hesaplama iş yükleri için tasarlanmış iki uydudan oluşan bir gösterim görevi planlanıyor. Bu uyduların lazer iletişim bağlantısıyla birlikte çalışması hedefleniyor.
SpaceX roketi, Satlyt ve Cowboy Space Company görevleri de dahil 100’den fazla yük taşıyor. Google’ın projesini diğer uzay yapay zekâ girişimlerinden ayıran unsur, gelecekteki uzay altyapısı ve yapay zekâ iş yüklerine odaklanan uzun vadeli yaklaşımı. Şirket, birbirine yakın uçan ve paralel işlem yapan 81 uydudan oluşan bir yörünge veri merkezi öngörüyor. Google ayrıca SpaceX’e önemli bir yatırımcı konumunda.
Google’ın hakemli araştırmasına göre, SpaceX’in Falcon 1’den bu yana yılda yaklaşık 20% maliyet düşüşü sağlayan öğrenme eğrisi sürerse, fırlatma maliyetlerinin 2035’te kilogram başına $200’a yaklaşması mümkün olabilir. Bu hedef için Starship’in yörüngeye 370,000 ton yük taşıması ve önümüzdeki 10 yılda yaklaşık 1,800, yani yılda 180 uçuş yapması gerektiği hesaplanıyor. Bu hesap, her görevde 200 metric tons taşınmasına dayanıyor. Starship şimdiye kadar bir yılda beşten fazla uçmadı. Araştırma Joule’da yayımlanacak.
Google’ın güncel testleri, çiplerin uzay radyasyonuna dayanabileceğini gösterdi. Hatalar artsa da şirket, çiplerin uydunun beş yıllık ömrü boyunca büyük çıkarım iş yüklerini kaldırabileceğine inanıyor. Tipik çıkarım işlemlerinde hata oranı yaklaşık milyonda bir olarak verilirken, binlerce çipin aylarca çalışacağı büyük ölçekli eğitim süreçlerinin sorun yaratabileceği belirtildi. Haberde daha önce 1,600 olarak verilen tahminin düzeltildiği ve doğru sayının 1,800 olduğu kaydedildi.
Neden önemli
Bu girişim, yapay zekâ hesaplamasının yalnızca çip performansına değil, yörüngede kesintisiz güç, ısı yönetimi ve lazer iletişimi gibi altyapı koşullarına da bağlı olduğunu ortaya koyuyor. TPU’ların radyasyona dayanması olumlu bir teknik eşik oluştursa da, çıkarım ile binlerce çipin uzun süreli eğitim iş yükleri arasında güvenilirlik bakımından önemli bir fark bulunuyor. Bu nedenle mevcut gösterim, beş yıllık uydu ömründe büyük iş yüklerinin sürdürülebilirliğini kanıtlamaktan çok, hangi arızaların ve işletme sınırlarının yönetilebildiğini sınayacak. Projenin geniş ölçekte uygulanması ise 81 uydunun birlikte çalışmasına ek olarak hesaplanan fırlatma maliyetlerine ve gerekli uçuş temposuna bağlı; Starship’in bugüne kadarki uçuş geçmişi bu varsayımın henüz açık bir soru olduğunu gösteriyor.
Arka plan
Google, FikirPilot arşivinde yeni bir ad değil: son 90 günde bu adın geçtiği 74 haber yayımladık; en yenisi 2 Ekim 2026 tarihli.
Terim: çıkarım
Çıkarım, eğitilmiş bir modelin yeni bir girdiye yanıt üretmesidir; eğitimden farklı olarak her kullanımda yeniden maliyet doğurur.