BM Güvenlik Konseyi, görev süresi 31 Aralık’ta dolacak Genel Sekreter Antonio Guterres’in halefini belirlemek amacıyla beşinci resmi olmayan ön yoklamayı gerçekleştirdi. Kapalı oturumda 15 üye, 7 adayı değerlendirdi. Kosta Rikalı Rebeca Grynspan yarışı önde götürüyor.
Diplomatik kaynaklara göre sonuçlar şöyle:
- Rebeca Grynspan: 9 "lehte", 6 "aleyhte"
- Rafael Grossi: 6 "lehte", 7 "aleyhte", 2 "çekimser"
- Carolyn Rodrigues Birkett: 5 "lehte", 9 "aleyhte", 1 "çekimser"
- Macky Sall: 5 "lehte", 10 "aleyhte"
- Olara Otunnu: 3 "lehte", 12 "aleyhte"
- Maria Fernanda Espinosa: 3 "lehte", 9 "aleyhte", 3 "çekimser"
- Ivonne Baki: 0 "lehte", 14 "aleyhte", 1 "çekimser"
BMGK Dönem Başkanı Aglaia Balta, adayların sonuçlardan kendilerini gösteren ülkelerin temsilcileri aracılığıyla haberdar edileceğini, BM Genel Kurul Başkanı’nın da bilgilendirileceğini açıkladı.
İlk turlarda tüm üyeler aynı pusulayı kullandığından oylar eşit ağırlıkta; ancak ilerleyen turlarda daimi üyelere “kırmızı”, seçilmiş üyelere “beyaz” pusula verilen renk kodlu sisteme geçiliyor. Kaynaklar, 16 Ekim’deki altıncı turun renk kodlu olabileceğini belirtiyor.
Adayın en az 9 “evet” alması ve ABD, Rusya, Çin, İngiltere ile Fransa’nın vetosuna takılmaması gerekiyor. 2016’dan bu yana iki dönemdir görev yapan Portekizli Guterres’in halefinin en geç aralıkta belirlenmesi, Genel Kurul onayının ardından 1 Ocak 2027’de beş yıllığına göreve başlaması bekleniyor.
Neden önemli
Önde görünen Rebeca Grynspan’ın 9 lehte oyu, seçim için gereken asgari eşiğe tam denk geliyor; ancak bu aşamada tüm oylar eşit ağırlıkta sayıldığından, desteğin veto hakkına sahip beş daimi üyeyi kapsayıp kapsamadığı bilinmiyor ve sonucu asıl belirleyecek olan da bu. 16 Ekim’deki altıncı turun renk kodlu sisteme geçmesi halinde daimi üyelerin oyları ayrışacağından, Grynspan’ın liderliğinin gerçek bir çoğunluğa mı yoksa geçici bir dağılıma mı dayandığı o noktada test edilecek. Kapalı oylama nedeniyle kimin kimi desteklediği açıklanmadığı için, geride kalan altı adayın oylarının yarış daralırken kime yöneleceği de açık bir soru olarak duruyor. Sürecin aralık ayına kadar tamamlanması ve yeni genel sekreterin 1 Ocak 2027’de beş yıllığına göreve başlaması öngörüldüğünden, önümüzdeki haftalarda adayların çekilme kararları ve daimi üyelerin tavrı sonucu şekillendirecek. Bu nedenle şu anki tablo bir sonuçtan çok, pazarlıkların hangi eksende yürüyeceğini gösteren bir işaret niteliğinde.