ABD’nin uzay kapasitesi; sivil keşif, askerî-istihbarat ve ticari takımyıldızın aynı altyapıyı paylaştığı bir ekosistemdir. Ekim 2026 itibarıyla bu yapı insanlı Ay uçuşunu yeniden başlatmış, çeyrek yüzyıldır kesintisiz istasyon işletmekte ve aktif uyduların yaklaşık üçte ikisini elinde tutmaktadır. Apollo döneminde federal harcamaların yüzde 4’ünü aşan ajans payı bugün yüzde 0,35 civarına inse de kapasite küçülmemiş, ticari alana kaymıştır. 2025’te küresel uzay ekonomisi 686 milyar dolara ulaşmış, bunun 544 milyarı ticari ciro olmuş; ABD, dünya hükümet uzay harcamasının yüzde 57’sini tek başına karşılamıştır.
Makaleye göre jeopolitik artık altı boyutludur:
- kara, deniz, hava, uzay, siber ve bilişsel.
Kurumsal mimaride NASA, Artemis ve bilim uydularının sahibidir; 10 merkezle çalışır, personeli 2025 başındaki yaklaşık 18.000’den 2026’da 14.000 civarına inmiştir. 2019’da kurulan Space Force GPS ve füze ikazını yürütür; Space Command, NRO, NOAA ve FAA diğer katmanları oluşturur. Space Development Agency’nin Tranche 1 katmanı 2026 sonbaharında yaklaşık 84 uyduya ulaşmış, hedef 126 olarak kalmıştır. Yazara göre Ukrayna ve Orta Doğu, uzay-siber entegrasyonuna dayanan çok alanlı harekâtın zorunluluğunu kanıtlamıştır.
Neden önemli
Bu tablo, uzayda gücün artık tek bir kurumun bütçesiyle ölçülemeyeceğini gösteriyor; NASA küçülürken kapasite ticari alana kaydığı için ABD’nin uzay üstünlüğünü değerlendirmek isteyenlerin kamu rakamlarının ötesine bakması gerekiyor. Sivil, askerî ve ticari sistemlerin aynı altyapıyı paylaşması verimlilik kadar kırılganlık da demek; bir çatışmada tek bir ağın hedef alınması üç alanı birden etkileyebilir. Jeopolitiğin uzay, siber ve bilişsel boyutları içerecek şekilde genişlemesi, savunma planlamasından ekonomi politikasına kadar pek çok alanda uzayın ayrı bir gündem değil merkezi bir değişken hâline geldiğini ortaya koyuyor. Ukrayna ve Orta Doğu’daki deneyimlerin bu entegrasyonu zorunluluk sayması, benzer kapasiteye sahip olmayan ülkeler için bağımlılık sorusunu gündeme taşıyor. Analizin insanlı Ay uçuşu ve ticari takımyıldız başlıklarını tamamlamadan kesilmesi ise tablonun vaat ettiği kapsamın bir bölümünü yanıtsız bırakıyor.