R4 ülkeleri, İstanbul’da yayımladıkları ortak bildiriyle İsrail’in politikalarına tepki gösterdi ve iki devletli çözüm çağrısında bulundu. Toplantının ardından bildiri yayımlandı. R4 Grubu’nun dışişleri bakanları, İstanbul’daki toplantının ardından ortak bildiri yayımladı ve R4 Grubu’nun şu ülkelerden oluştuğunu belirtti: Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan. Grup şu ülkelerden oluşuyor.
Bildiride İsrail işgali, bölge ve ötesindeki istikrarsızlığın temel kaynaklarından biri olarak nitelendi. İki devletli çözüm çağrısı yapıldı. Bakanlar, BM Şartı doğrultusunda barış ve istikrara katkı taahhüdünü yineledi ve başkenti Doğu Kudüs olan Filistin Devleti’nin 4 Haziran 1967 sınırları temelinde bağımsız ve egemen olması gerektiğini vurguladı. Filistin’in coğrafi bütünlüğü de vurgulandı. Batı Şeria ve Kudüs’teki yerleşimler ile yerleşimci şiddeti kınandı. Bildiride ayrıca, Gazze’ye kesintisiz insani yardım ulaştırılması gerektiği ve bölgenin yeniden imarına duyulan ihtiyaç belirtildi.
Bildiride ayrıca, Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırıları ile Kızıldeniz ve Babülmendep’te ticari gemileri hedef alan eylemleri kınandı. Husilere saldırıları durdurma ve siyasi sürece dönme çağrısı yapıldı. ABD, İsrail ve İran arasındaki çatışmaların diyalog ve diplomasiyle çözülmesi istendi. İslamabad Mutabakat Zaptı’na destek yinelendi. Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliğinin hayati önem taşıdığı ve deniz ulaşımındaki kesintilerin küresel tedarik zincirlerini tehdit ettiği kaydedildi.
Neden önemli
Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın İstanbul’da aynı bildiride bir araya gelmesi, Filistin meselesinin Kızıldeniz’de ticari gemilere yönelik saldırılar, Suudi Arabistan’ı hedef alan eylemler ve İran-İsrail-ABD gerilimiyle aynı çerçevede ele alındığını gösteriyor. Dört ülkenin 4 Haziran 1967 sınırları ve başkenti Doğu Kudüs olan bir Filistin Devleti formülünde buluşması, bu çerçevenin bölgesel diplomaside ortak referans olmayı sürdürdüğünü ortaya koyuyor. Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliğinin küresel tedarik zincirleriyle ilişkilendirilmesi, metni yalnız bölge başkentlerini değil deniz ticaretine bağımlı ekonomileri de ilgilendiren bir düzeye taşıyor. İslamabad Mutabakat Zaptı’na verilen desteğin yinelenmesi, dörtlünün gündeminin Gazze ile sınırlı olmadığını, Yemen ve İran dosyalarını da kapsadığını gösteriyor. Bildirinin çağrı ve kınama dilinin ötesinde bir uygulama mekanizması içermemesi ise taahhütlerin sahada karşılık bulup bulmayacağı sorusunu açık bırakıyor.
Arka plan
İsrail, FikirPilot arşivinde yeni bir ad değil: son 90 günde bu adın geçtiği 36 haber yayımladık; en yenisi 23 Ekim 2026 tarihli.