Myanmar cunta lideri Min Aung Hlaing, mülteci geri gönderme tartışmaları sürerken Malezya’ya resmi ziyarette bulundu. Kuala Lumpur’da karşılanan Hlaing, ekonomik işbirliğini güçlendirmeyi amaçlayan bir iş toplantısına katıldı; yarın Başbakan Enver İbrahim’le görüşmesi planlanıyor.
Ziyaret, Malezya’nın yaklaşık 1500 Myanmar vatandaşını sınır dışı etmesinden 4 gün sonra gerçekleşti. İbrahim temmuzda yaklaşık 5 bin Arakanlının geri gönderileceğini duyurmuştu; ocaktan bu yana sınır dışı edilenlerin sayısı yaklaşık 10 bin. Hak örgütleri, 2021’den bu yana 100 binden fazla kişinin öldürüldüğü iç savaşa rağmen geri göndermelere tepkili.
ASEAN, 2021’den beri cunta yetkililerini zirvelere davet etmiyor. Nisanda devlet başkanı olan Hlaing için bu, 5. ASEAN ülkesi ziyareti. Analistler, ziyaretin cuntaya uluslararası meşruiyet kazandırabileceğine dikkat çekiyor.
Neden önemli
Ziyaretin zamanlaması, Kuala Lumpur’un iki yönlü politikasındaki çelişkiyi görünür kılıyor: bir yandan binlerce Myanmar vatandaşını iç savaşın sürdüğü ülkeye geri gönderirken diğer yandan cunta liderini resmi düzeyde ağırlamak. ASEAN’nın 2021’den bu yana sürdürdüğü zirve yasağına rağmen üye ülkelerin ikili temaslarını sürdürmesi, blokun ortak tavrının pratikte ne kadar bağlayıcı olduğu sorusunu gündeme getiriyor. Hlaing’in nisandaki başkanlık atamasından sonra yaptığı beşinci ASEAN ülkesi ziyareti, cuntanın izolasyonu kırma çabasının parçası olarak okunuyor. Geri gönderme programının kapsamı genişlerken hak örgütlerinin itirazları karşılıksız kalırsa, sınır dışı edilenlerin güvenliğinin nasıl sağlanacağı belirsizliğini koruyor. Malezya’nın ekonomik işbirliğine yaptığı vurgu, bölgede insani kaygılarla ticari çıkarlar arasındaki dengenin nereye kaydığı tartışmasını da beraberinde getiriyor.