Doğu Libya-Türkiye anlaşması, Akdeniz’deki güç mücadelesinde dengeleri değiştiren bir hamle olarak öne çıktı. Libya Temsilciler Meclisi’nin 20 Ekim 2026’da Libya ile Türkiye arasındaki deniz yetki anlaşmasını onaylaması, Doğu Akdeniz’de geniş yankı uyandırdı. Ankara’nın talepleri güçleniyor. Bu onay, Ankara’ya açık deniz alanlarında petrol ve doğalgaz aramaya yönelik sismik araştırmalar için yasal zemin sağlıyor ve çalışmaların Libya-Mısır sınırına yakın tartışmalı suları kapsaması Kahire’yle çatışma riski taşıyor. Gerilim ihtimali büyüyor. Adım, Türkiye’nin Yunanistan karşısındaki taleplerini güçlendirerek 2020’dekine benzer bir askeri çekişme olasılığını artırıyor. Libya da çekişmenin içine çekiliyor. Onay, Libya’yı doğusundaki makamlar aracılığıyla Türkiye’nin AB ve İsrail’e karşı konum aldığı daha geniş bölgesel çekişmenin içine çekiyor. Tabloyu Yunanistan karmaşıklaştırıyor. Yunanistan’ın Chevron ile Girit’in güneyinde, Libya’nın hak iddia ettiği sularda petrol arama sözleşmesi yapması tabloyu karmaşıklaştırıyor ve gelişmeler ABD’yi de çatışmaya çekebilir.
Onaydan önce Kahire’ye yakın Akile Salih görevden alındı. Anlaşmayı yıllarca engelleyen Salih’in 12 yıllık görev süresi ekim başında sona erdi. Yerine Saddam Hafter’in desteklediği Salihin Abdünnebi el-Ubeydi geçti. Salih döneminde fiili karar merkezine dönüşen meclis başkanlığında, BM ve yabancı diplomatlar yeterli çoğunluk olmadan oylama yapılması ve WhatsApp üzerinden oy alınması gibi iddialara göz yumdu. Yeni başkan duyuru yaptı. Yeni başkan da kapalı oylamayla oy birliği sağlandığını duyurdu. Bu, oğul Hafter’in başkanlık hırsları açısından zafer sayılıyor.
Neden önemli
Onayın zamanlaması, anlaşmanın salt bir dış politika hamlesi değil, Libya’daki iktidar dengelerindeki değişimin ürünü olduğunu gösteriyor. Anlaşmayı yıllarca engelleyen Salih’in ekim başında görev süresinin dolması ve yerine Hafter destekli bir ismin geçmesi, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki enerji planları önündeki en büyük siyasi engeli kaldırdı. Ancak kapalı oylama ve çoğunluk tartışmaları, onayın hukuki meşruiyetine dair soruları açık bırakıyor; bu da anlaşmanın uluslararası alanda tartışılabilmesine zemin hazırlayabilir. Gelişme, Mısır’ı sınırındaki sular, Yunanistan’ı Girit açıklarındaki arama faaliyetleri, ABD’yi ise Chevron üzerinden ilgilendiriyor. Sonuç, Ankara’nın elini güçlendirirken Libya’yı kendi iç hesaplaşmasının ötesinde çok taraflı bir enerji çekişmesinin tarafı hâline getiriyor.
Arka plan
Türkiye, FikirPilot arşivinde yeni bir ad değil: son 90 günde bu adın geçtiği 106 haber yayımladık; en yenisi 30 Ekim 2026 tarihli.