Yapay zeka iş performansını ve bağlılığı öldürüyor mu? Gallup’un araştırmasına göre 2026’nın üçüncü çeyreğinde işine bağlı olduğunu söyleyen çalışanların oranı yüzde 29’a düştü. Bu, 2011’den bu yana en düşük seviye. Bir önceki çeyreğe göre iki puanlık gerileme yaşandı ve 2000’den bu yana yürütülen çalışmada bağlılık 2020’de yüzde 36 ile zirve yapmıştı.
Tablonun kapsamı oldukça geniş. Gallup’a göre ABD’de her bir puanlık değişim yaklaşık 1.6 milyon çalışana karşılık geliyor. Son çeyrekteki düşüş 3.2 milyon çalışanı, 2020’den bu yana toplam gerileme ise yaklaşık 11 milyon çalışanı kapsıyor.
Düşüşün en belirgin olduğu noktalar, çalışanların kendilerinden ne beklendiğini bilmesi ve iş yerinde önemsendiğini hissetmesi olarak öne çıkıyor. Yapay zekayı kullanan şirketlerde bağlılık genellikle daha yüksek. Fark yine de sınırlı. Ancak şirketlerdeki bu fark, uzaktan ve hibrit çalışan gruplarında iki puana gerilerken ofiste çalışanlarda ise dört-beş puanda kaldı.
Bazı çalışanlar öyle davranıyor. Uzmanlar, şirketlere yapay zekanın beklentileri nasıl değiştirdiğini çalışanlara açıkça anlatmasını ve yönetici desteğiyle eğitimi güçlendirmesini özellikle öneriyor.
Gartner’ın araştırmasına göre yapay zekayla maliyet düşüren kuruluşların oranı yüzde 3’te kalırken, kuruluşların yüzde 85’i harcamalarını artırmayı planlıyor.
Neden önemli
Bu tablo, çalışan bağlılığındaki gerilemenin milyonlarca kişiyi kapsayan yapısal bir soruna dönüştüğünü gösteriyor; ABD’de her puanın yaklaşık 1.6 milyon çalışana denk gelmesi, insan kaynakları ve yönetim kademelerini doğrudan ilgilendiren bir ölçek yaratıyor. Düşüşün en sert hissedildiği alanların beklenti netliği ve önemsenme hissi olması, sorunun teknolojiden çok yönetim ve iletişim pratiklerinde düğümlendiğine işaret ediyor. Yapay zeka kullanan şirketlerde bağlılığın görece yüksek, ancak uzaktan ve hibrit çalışanlarda farkın daralması, teknolojinin tek başına çözüm olmadığını, çalışma modelinin de belirleyici olduğunu ortaya koyuyor. Uzmanların şirketlere yönelik beklentileri açıkça anlatma ve yönetici desteğini güçlendirme önerisi, sorumluluğu büyük ölçüde işverene yüklüyor. Gartner verileri ise maliyet düşürenlerin azınlıkta kalmasına karşın harcamaların artacağını göstererek, bu yatırımların karşılığını verip vermeyeceği sorusunu açık bırakıyor.