ABD, Açık Kaynak Modellerde Çin'le Rekabeti Artırıyor
ABD Temsilciler Meclisi Ticaret, İmalat ve Ticaret Alt Komitesi, açık kaynak yapay zeka alanında küresel liderliği Çin’den alma amacı taşıyan H.R. 10152 sayılı yasa tasarısını kabul ederek üst komiteye gönderdi. Açık Kaynak Yapay Zeka Liderliği Yasası (Open-Source AI Leadership Act) olarak adlandırılan teklif, Amerikan menşeli açık ağırlıklı (open-weight) modellerin kullanımını yaygınlaştırmayı ve Çinli rakiplerin kullanımına bağlı riskleri kamuoyuna açıklamayı hedefliyor.
Çin Modelleri İndirmelerde ABD'li Rakiplerini İkiye Katladı
OpenAI’ın GPT ve Anthropic’in Claude gibi önde gelen Amerikan sistemleri kapalı kaynak kodlu kalırken, Çin merkezli teknoloji şirketleri açık ağırlıklı modeller yayımlayarak pazarda güçlü bir konuma ulaştı. Son veriler, Çin üretimi açık kaynak kodlu modellerin dünya genelinde bir ay içinde 328 milyondan fazla indirildiğini ortaya koyuyor. Bu sayı, Amerikan muadillerinin toplam indirme miktarının iki katından fazla.
Ticaret Bakanlığına 18 Ay Boyunca Raporlama ve Eşgüdüm Sorumluluğu
Kabul edilen H.R. 10152 yasa tasarısı, ABD Ticaret Bakanlığı içinde merkezi bir iletişim noktası kurulmasını öngörüyor. Bakanlık, Amerikan açık kaynaklı modellerinin kullanımının önündeki engelleri belirleyecek; yerli şirketler, kamu kuruluşları ve müttefik ülkelerle ortaklıklar geliştirecek. Yasanın yürürlüğe girmesinden sonraki 18 aylık dönemde Bakanlık, Çin kaynaklı modellerdeki sansür uygulamaları, tedarik zincirlerindeki zayıflıklar ve güvenlik riskleri hakkında veri raporlayacak.
Teknoloji alanındaki bu artan ayrışma, ABD’nin küresel ölçekte yürüttüğü stratejik girişimlerin bir uzantısı olarak değerlendiriliyor. Washington yönetimi, diğer ülkelerin teknoloji seçimlerini etkilemek amacıyla yapay zeka diplomasisinde bir kutuplaşma süreci başlatmış; 35 ülkeye mektup göndererek Pekin merkezli teknolojilerden uzak durmaları için baskı uygulamıştı.
Piyasa Kısıtlaması Getirmeden Güvenliği Önceleyen Yaklaşım
Yasa tasarısında, hükümlerin ticari piyasada bulunan açık kaynaklı yapay zeka modellerini doğrudan yasaklama, sınırlandırma ya da engelleme yetkisi tanımadığı özellikle belirtiliyor. Tasarıyla, düzenleyici engellerin kaldırılması ve ABD merkezli geliştiricilerin desteklenmesi amaçlanırken, yabancı hasım ülkelerin kontrolündeki modellerin güvenlik riski olarak izlenmesi öngörülüyor.