28 Eylül Pazartesi sabahı Burkina Faso lideri İbrahim Traoré, Vagadugu’daki Ouaga 2000 semtinde RAFFINOR-BF altın rafinerisini açtı. 5 hektarlık tesiste şu birimler bulunuyor:
- Döküm atölyesi
- Analiz laboratuvarı
- Güvenlikli kasa daireleri
- Küçük kuyumculuk ünitesi
Maliyeti 11 milyar CFA frangını aşan ve büyük ölçüde devlet bütçesiyle kurulan rafinerinin kapasitesi ilk aşamada yılda 164 ton, uzun vadede 515 ton olacak. Burkina Faso’nun 2025’teki altın üretimi ise 94 tondu. Altın, ülkenin başlıca ihraç ürünü olmasına rağmen bugüne kadar yurt dışında arıtılıyordu.
Üretimde zanaatkâr madenciliğinin payı son yıllarda arttı. 2022’de 57,67 ton sanayi altını ve yarım tondan az zanaatkâr altını kaydedilirken, devletin topladığı zanaatkâr altını 2024’te 8,1 ton, 2025’te 42 ton oldu. Ekim 2023’te kurulan SONASP, alım gişeleri ve yeni maden kanunuyla bu akışı kayıt altına almayı amaçladı. SONASP 2026’nın ilk 6 ayında 29 ton topladı.
Güvensizlik sanayi üretimini geriletirken, zanaatkâr altını telafi sağladı. Ancak rafinerinin kapasitesini doldurmak için sanayi şirketlerinin üretimlerini ülke içinde arıtması ve uygun ticari koşullar gerekiyor. Altının onsu 28 Eylül’de yaklaşık 4.150 dolara geriledi.
Neden önemli
Rafineri, ülkenin başlıca ihraç ürününde arıtma aşamasının ülke dışına bağlı kalması sorununu azaltmayı hedefleyen bir politika adımı olarak öne çıkıyor. Bu durum, altın gelirlerinin ülkede daha fazla işlenmesi kadar, üretimin kayıt altına alınması ve devletin zanaatkâr madenciliğinden topladığı miktarın yönetilmesi açısından da önem taşıyor. Ancak tesisin kapasitesi ile Burkina Faso’nun mevcut üretimi arasındaki fark, yalnızca kayıtlı alım sisteminin büyümesinin yeterli olmayabileceğini gösteriyor. Sanayi şirketlerinin üretimlerini ülke içinde arıtması, uygun ticari koşulların oluşması ve güvensizliğin üretim üzerindeki etkisinin sınırlanması kapasite kullanımının temel koşulları. Açık soru, farklı üretim kaynaklarının rafineriyi düzenli biçimde besleyip besleyemeyeceği.