Beyaz Saray’ın, ABD’li uzay şirketlerini gelecek hafta Paris’te düzenlenecek Macron’un uzay zirvesine katılmamaları yönünde “baskıladığı” bildirildi. Politico’nun haberinin ardından şirketlerin çoğu toplantıdan çekildi; ancak iki günlük programda sınırlı ABD temsili bulunuyor. Ars’a konuşan kaynaklara göre, Beyaz Saray Bilim ve Teknoloji Politikası Ofisi’nden (OSTP) bir yetkili, geçen hafta ABD’li şirketlerle telekonferans yaptı. Görüşme, şirketlerin Fransa’daki toplantıyla ilgili soruları üzerine düzenlendi.
Macron, Haziran 2025’te yaptığı konuşmada uzayın savunmadaki önemine ve Avrupa’nın rekabet gücünü koruması gerektiğine değinerek, 2026’nın başında Fransız ve Avrupa uzay stratejisini birleştirecek bir “Space Summit” planladığını açıklamıştı. Toplantının tarihi daha sonra ilkbahardan sonbahara ertelendi; astronot Thomas Pesquet ve girişimci Hélène Huby özel temsilci olarak görevlendirildi.
ABD’li yetkililer, zirvenin sıradan bir sektör toplantısı olmadığını, spektrum paylaşımı gibi tartışmalı konularda politika önerileri içerebileceğini ve Avrupa’nın ABD şirketleri açısından olumsuz kararlar alabileceğini değerlendirdi. Şirketlere çekilmeleri emredilmedi, ancak katılımın çıkarlarına uygun olmayabileceği söylendi. Fransa’nın uzay bakanı Philippe Baptiste ise ABD’lileri katılmaya çağırarak, zirvede bilim, keşif, güvenlik, telekomünikasyon ve uzay durumsal farkındalığı gibi alanların ele alınacağını belirtti.
Şirketler, ABD hükümetinin önemli müşterileri olması nedeniyle çekilmeyi tercih etti. Ancak Avrupa da önemli bir pazar olduğundan, kararın Atlantik ötesi ilişkileri ve ABD uzay ürünlerine yönelik talebi olumsuz etkileyebileceği değerlendiriliyor. Beyaz Saray’ın tutumunda hem ABD sektörünü koruma hem de Trump’ın geleneksel müttefiklerle gerilimi artırma yaklaşımının etkili olduğu belirtiliyor.
Neden önemli
Bu gelişme, ABD uzay şirketlerinin ticari kararlarında kamu kurumlarıyla ilişkilerin ve devlet politikalarının ne kadar belirleyici olduğunu gösteriyor. Şirketler açısından sorun, bir yandan ABD hükümetinin önemli müşterilerinden biri olması, diğer yandan Avrupa’nın ürün ve hizmetler için önemli bir pazar niteliği taşıması nedeniyle iki taraflı bir bağımlılık yaratıyor. Zirvede ele alınması beklenen spektrum paylaşımı ve güvenlik gibi başlıklar, şirketlerin faaliyet koşullarını doğrudan etkileyebilecek politika tartışmalarının parçası. Bu nedenle katılım kararı, yalnızca bir toplantıya gidip gitmeme tercihi olmaktan çıkıp Atlantik ötesi uzay ilişkilerindeki hassas dengeyi görünür kılıyor. Açık kalan soru, sınırlı ABD temsilinin bu gerilimi azaltmaya yetip yetmeyeceği.
Arka plan
Trump, FikirPilot arşivinde yeni bir ad değil: son 90 günde bu adın geçtiği 6 haber yayımladık; en yenisi 2 Eylül 2026 tarihli.