Ortadoğu’da ABD’nin güvenlik şemsiyesi, İsrail’in askeri üstünlüğü, İran’ın uzun menzilli silahlar ve vekil güçlerle nüfuzu ile Arap ülkelerinin Washington’a bağımlılığına dayanan düzen çözülüyor. Hamas’ın 7 Ekim 2023’te İsrail’e saldırısıyla başlayan savaşlar, bölge ülkelerini güvenlik politikalarını yeniden değerlendirmeye itti. Geleneksel ittifaklar, küçük koalisyonlar, ikili savunma anlaşmaları, ekonomik ortaklıklar, yerel askeri kapasite ve eski düşmanlarla diplomasiye dayanan çok katmanlı bir mimari şekilleniyor. ABD; üsleri, istihbaratı, füze savunması, deniz gücü ve lojistik erişimiyle başat dış askeri güç olmayı sürdürüyor. Ancak İran’la gerilim, Körfez ülkelerine Amerikan askeri varlığıyla bağlantılı riskleri gösterdi. Bu ülkeler Washington’la ilişkilerini korurken bölgesel ortaklıklar kuruyor ve Tahran’la gerilimi azaltmaya çalışıyor. Suudi Arabistan; Türkiye, Pakistan ve Mısır’la bağlarını geliştiriyor. 7 Ağustos 2026 tarihli Suudi-Türk-Pakistan savunma anlaşması, siyasi ve askeri koordinasyonun yanı sıra ortak tatbikat, insansız hava araçları, elektronik harp, yapay zeka (AI) ve savunma sanayii iş birliğini kapsıyor. Bu düzenleme Ortadoğu NATO’su anlamına gelmiyor.
Neden önemli
Bu dönüşüm, bölge ülkelerinin güvenliği tek bir dış gücün askeri korumasına bırakmak yerine farklı ortaklıkları aynı anda kullanmaya yöneldiğini gösteriyor. Körfez ülkeleri açısından amaç, Washington’la bağları koparmadan Amerikan askeri varlığının doğurabileceği riskleri sınırlamak ve İran’la gerilimi yönetebilecek ek kanallar oluşturmaktır. Suudi Arabistan’ın Türkiye ve Pakistan’la savunma alanındaki koordinasyonu, güvenlik ilişkilerinin diplomasi, teknoloji ve yerel kapasite başlıklarını birleştiren daha esnek bir yapıya kaydığını ortaya koyuyor. Ancak bu ortaklığın taraflar arasında ne ölçüde kalıcı siyasi uyum ve operasyonel koordinasyon sağlayacağı, ayrıca ABD’nin bölgedeki başat askeri rolünün bu süreçte nasıl şekilleneceği açık kalıyor.
Arka plan
ABD, FikirPilot arşivinde yeni bir ad değil: son 90 günde bu adın geçtiği 9 haber yayımladık; en yenisi 2 Eylül 2026 tarihli.