G7 liderlerinin çevrim içi toplantısının ardından yayımlanan açıklamada, petrol piyasalarındaki benzeri görülmemiş dalgalanmaların ve yüksek fiyatların ekonomik istikrar ile vatandaşların refahını tehdit ettiği belirtildi. Enerji arzını ve piyasaları istikrara kavuşturmak için koordineli önlemler kararlaştırıldı.
- Rafinerilerin bakım takvimleri eş zamanlı kapasite kayıplarını önleyecek şekilde koordine edilecek, uygun tesislerde kapasite kullanımı geçici olarak artırılacak.
- Yüksek rafinaj kapasitesine sahip ülkelerle temas kurularak, özellikle dizel üretiminin artırılması teşvik edilecek.
- IEA koordinasyonunda rezervlerden 100 milyon varil 4 ay içinde serbest bırakılacak.
- G7 üyeleri ve ortakları ilk 20 gün içinde önemli miktarda dizel piyasaya sürecek; ihtiyaç halinde ilave stoklar değerlendirilecek.
G7 ülkeleri enerji ihracatına kısıtlama getirmeyecek. AB, ABD’nin olası dizel ihracat yasağına karşı çıktı. IEA, 20 gün içinde takip raporu hazırlayacak. G7, Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer haklarının yeniden tesis edilmesini istedi ve Rusya yaptırımlarının süreceğini bildirdi. Kararın ardından Brent petrol yüzde 2,2 düşerek 100 dolara geriledi.
Neden önemli
Kararın önemi, petrol arzındaki dalgalanmayı yalnızca rezerv kullanımıyla değil, rafineri bakımları ve dizel üretimi üzerinden de yönetmeye çalışmasından kaynaklanıyor. Bu yaklaşım, özellikle dizel kullanan taşımacılık ve diğer sektörlerde arz koşullarını yakından izleyen işletmeleri ve vatandaşları ilgilendiriyor; ancak tedbirlerin piyasaya ne ölçüde ve ne hızda yansıyacağı uygulama sürecine bağlı kalıyor. Enerji ihracatına kısıtlama getirilmemesi ortak hareket alanını korurken, olası bir dizel ihracat yasağı konusundaki AB-ABD ayrılığı koordinasyonun sınırlarını gösteriyor. IEA’nın 20 gün içinde hazırlayacağı takip raporu, stok salımının ve piyasa önlemlerinin etkisini değerlendirmek açısından açıkta kalan temel soruya yanıt verecek.