Türkiye’de hava kirliliğinin maliyeti 55 milyar dolar. Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi (CREA) ile Temiz Hava Hakkı Platformu’nun (THHP) hazırladığı “Fosil yakıtların Türkiye’ye ağır faturası” raporu, fosil yakıt kaynaklı hava kirliliğinin yıllık ekonomik maliyetinin yaklaşık 55 milyar dolara ulaştığını ortaya koydu ve Antalya’da düzenlenecek COP31 öncesinde 22 Ekim 2026’da İstanbul’da tanıtıldı.
Raporun ortaya koyduğu tablo ağır. Rapora göre ince partikül kirliliğinin yüzde 52’si fosil yakıtlardan kaynaklanıyor. Sağlık etkilerinin maliyeti, 2024 gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 4,1’ine denk gelirken Sağlık Bakanlığı bütçesinin yaklaşık 2,5 katına ulaşıyor. Fosil yakıt kaynaklı kirlilik yılda yaklaşık 26 bin 500 erken ölüme yol açıyor.
Raporda şehir bazındaki erken ölümler İstanbul’da 8 bin 100, Ankara’da 2 bin 500 ve İzmir’de 2 bin 400 olarak veriliyor. Şehirler arasındaki fark belirgin.
Halk Sağlığı Uzmanı ve THHP Yürütme Kurulu Üyesi Prof. Dr. Çiğdem Çağlayan’a göre hava kirliliği her yıl 8 bin erken doğuma ve 8 bin 200 bebeğin düşük doğum ağırlığıyla doğmasına yol açıyor. Çocuklar da etkileniyor. Kirlilik, çocuklarda 5 bin 100 yeni astım vakasına ve astım nedeniyle 6 bin 500 acil servis başvurusuna yol açıyor.
Çağlayan, fosil yakıtların Dünya Sağlık Örgütü’nün sağlığın 4 ticari belirleyicisinden biri saydığını belirterek fosil yakıt teşviklerinin sonlandırılmasını istedi. Bu konudaki talebi netti. Kirlilik her yıl 8,5 milyon iş gücü kaybına da yol açıyor.
Neden önemli
Bu tablo, hava kirliliğini çevre başlığı olmaktan çıkarıp doğrudan bütçe ve ekonomi meselesine dönüştürüyor; yıllık maliyetin Sağlık Bakanlığı bütçesinin yaklaşık 2,5 katına ulaşması, kirli havanın kamu maliyesindeki yükünü somutlaştırıyor. Zirveye ev sahipliği yapmaya hazırlanan Türkiye’de bu rakamların şimdi açıklanması, fosil yakıt teşviklerini COP31 gündeminin parçası haline getiriyor. Faturanın asıl taşıyıcıları İstanbul, Ankara ve İzmir’de yaşayanlar ile astım, erken doğum ve düşük doğum ağırlığı riski altındaki çocuklar. İş gücü kaybı boyutu ise konuyu yalnızca sağlık değil, çalışma hayatının ve verimliliğin de gündemi yapıyor. Rapor maliyeti ortaya koyuyor ancak teşviklerin sonlandırılması çağrısına hükümetin zirveye kadar somut bir adımla yanıt verip vermeyeceği sorusunu açık bırakıyor.
Arka plan
Türkiye, FikirPilot arşivinde yeni bir ad değil: son 90 günde bu adın geçtiği 104 haber yayımladık; en yenisi 29 Ekim 2026 tarihli.