Şam, İsrail’in Süveyda’daki “Satranç Stratejisi”ni engelleyebilir mi? Gözlemcilere göre İsrail, Suveyda’da Şam ile yeni bir çatışma ihtimalini gündeme getiren başlıca aktör olarak öne çıkıyor. Tel Aviv hem Şam’ı hem Suveyda halkını karşı tarafın büyük ve emsalsiz bir saldırı hazırlığında olduğuna inandırmayı başardı ve Temmuz 2025’teki kanlı olayların benzerini tetiklemeyi amaçlıyor. Suriyeli uzman İsmet el-Absi bunu vurguluyor.
Hükümet ile Dürziler arasında arabuluculuk yapan Suveyda doğumlu analist Rami Nahle, İsrail’in politikasını satrançtaki “zugzwang”a benzetiyor. Rakip hangi hamleyi yaparsa yapsın zarar görüyor. Nahle, Şam’ın oyunu geç anladığını ve Temmuz 2025 sonrası bunu fark ettiğini söylüyor. Medyada eleştirilse de Nahle, hareketsiz kalmanın bugün en akılcı seçenek olduğunu ve İsrail’in taşlarının büyük bir ordudan Suveyda’daki “piyonlara” ve Washington’daki bakanlara kadar uzandığını belirtiyor.
Nahle’ye göre İsrail’in hedefleri:
- Seçim kazanımları ve Şam'ın uluslararası alanda zayıflatılması
- Dürzi dinî lider Hikmet el-Hicri etrafındaki dayanışmanın güçlendirilmesi
- İsrail'in kendini Dürzilerin koruyucusu olarak sunması
Nahle’nin değerlendirmesi şöyle. Nahle, olası bir iç savaşın “aşırılıkçı İslamcıların dinî bir azınlığa yönelik katliamları” şeklinde sunulabileceğini savunuyor. Algının oluşmasında Ulusal Muhafızlar’da gönüllü alımının başlatılmasıyla İsrail helikopter uçuşlarının yoğunlaştırılması etkili olurken, Ulusal Muhafızlar’ın kontrolündeki bölgelere ağır silah ile gelişmiş İHA indirildiği ve ayrıca İHA karşıtı sistemler indirildiği haberleri de rol oynuyor.
Neden önemli
Bu değerlendirme, Suveyda’daki gerilimin yerel bir çatışma değil, Şam’ı hangi adımı atarsa atsın kaybettirecek biçimde kurgulanmış bir baskı mekanizması olarak okunması gerektiğini öne sürüyor. Bu çerçeve doğrudan Şam yönetimini ve Suveyda’daki Dürzi toplumunu ilgilendiriyor; ancak Washington’daki bakanlara kadar uzandığı belirtilen etki ağı, denklemin uluslararası boyutunu da gösteriyor. Temmuz 2025’teki olayların tekrarı ihtimali, olası bir iç savaşın dinî bir azınlığa yönelik katliamlar olarak sunulabileceği uyarısıyla birleşince, algının oluşturulmasının sahadaki silah sevkiyatı kadar belirleyici olduğu anlaşılıyor. Anlatı isimli analistlerin iddialarına dayandığından, helikopter uçuşları ve bölgeye silah ile İHA karşıtı sistem indirildiğine dair haberlerin bağımsız doğrulaması açık bir soru olarak kalıyor. Şam’ın akılcı bulunan hareketsizliği ne kadar sürdürebileceği ise yanıtsız.
Arka plan
İsrail, FikirPilot arşivinde yeni bir ad değil: son 90 günde bu adın geçtiği 21 haber yayımladık; en yenisi 25 Ekim 2026 tarihli.