Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Mekke İttifakı’nın bölgesel güvenliğin korunması amacıyla oluşturulduğunu belirtti. Fidan, 9. İstanbul Arabuluculuk Konferansı’nın açılışında konuştu. Dünyanın artan küresel güvensizlikle sınandığını belirten Fidan, çatışmaların kritik ticaret ve deniz rotalarını etkilediğini, ateşkes ihlallerinin rutin hale geldiğini söyledi. BM’ye göre dünya nüfusunun dörtte biri çatışma bölgelerinde yaşıyor. Her 12 dakikada bir sivilin hayatını kaybettiğini, 100 milyondan fazla kişinin yerinden edildiğini ve bunların yaklaşık yüzde 40’ının çocuk olduğunu söyledi.
Bu trajedi Filistin’de net görüldü. Fidan, Gazze ile Batı Şeria’daki istilanın cezasızlıkla karşılandığını ifade etti. İsrail kuvvetleri ateşkesi her gün ihlal etti. Bu ihlallerin uluslararası sisteme güveni eksilttiğini belirten Fidan, insani yardıma erişim ile çocukların korunmasının öncelik olması gerektiğini vurguladı ve anlaşmazlığın adil bir siyasi çözüme dönüşebileceğini belirtti.
Üç ilke öne çıktı. Fidan, değişimi barışa yönlendirmek için öne sürdüğü üç ilkeyi, konuşmasının ilgili bölümünde aşağıdaki üç başlık altında ayrı ayrı sıraladı: – İçten diyalog – Sürdürülebilir arabuluculuk – Bölgesel sahiplik
Fidan, Mekke Savunma İttifakı ile Balkan Barış Platformu’nun bölgesel sahipliğin uygulamadaki örnekleri olduğunu kaydetti. Libya örneğini de verdi. Fidan, Türkiye’nin Libya’daki çabalarının rıza ve karşılıklı güvenle birlikte kapsayıcılığa dayalı güven inşasına örnek teşkil ettiğini de belirtti. Kurallar doğru uygulanmalı. Erdoğan ve Guterres’in işaret ettiği gibi, kurallar doğru uygulanmazsa kurumların güvenilirliğini kaybettiğini ve güvenin yeniden inşasının arabuluculuk için elzem olduğunu söyledi.
Neden önemli
Fidan’ın verdiği rakamlar, arabuluculuğun tercihten çok zorunluluk olarak sunulduğunu gösteriyor; çatışmalar kritik ticaret ve deniz rotalarına ulaştığında mesele yalnızca savaşan tarafları değil bu hatları kullanan herkesi ilgilendiriyor. Mekke Savunma İttifakı ve Balkan Barış Platformu’nun örnek gösterilmesi, Türkiye’nin güvenlik ve kriz çözümünde bölgesel mekanizmaları merkeze alan bir yaklaşımı savunduğunu ortaya koyuyor. Gazze’de ateşkesin her gün ihlal edildiğine yapılan vurgu, arabuluculukla varılan anlaşmalar uygulanmazsa uluslararası kurumlara güvenin aşınacağı tezini somutlaştırıyor. Libya ile ilgili rıza ve karşılıklı güven vurgusu ise Türkiye’nin kendi dış politika pratiğini bu ilkelerin kanıtı olarak sunma çabasını yansıtıyor. Konuşma, öne sürülen üç ilkenin sahada nasıl hayata geçirileceğine ve ihlalleri durduracak bir yaptırım mekanizması olup olmadığına yanıt vermiyor.
Arka plan
Bakanı, FikirPilot arşivinde yeni bir ad değil: son 90 günde bu adın geçtiği 26 haber yayımladık; en yenisi 22 Ekim 2026 tarihli.