Antik Mısır döneminden kalma mumya tozunun grip hastalığına karşı koruyucu etki gösterebildiği ortaya çıktı. Maddenin adı Mumia vera aegyptiaca. Ortaçağ’da tıbbi nitelik taşıdığı düşünülen bu Antik Mısır mumyalama maddesi, Mumia vera aegyptiaca adıyla tanımlanıyordu.
Madde, Ortaçağ’dan 18. yüzyılın başına kadar kullanıldı. Mısır mumyalarından elde edilen bu madde, Arap ve Avrupa coğrafyasında yaralar, kırıklar ve kanamaların tedavisinde kullanılırken Marburg Üniversitesi’nden araştırmacıların da yer aldığı ekip, yaygın kullanıma karşın kimyasal bileşiminin yeterince anlaşılmadığını vurguluyor.
Çalışma PNAS’te yayımlandı. Çalışmada bilim insanları, sıvı kromatografi-kütle spektrometrisi (LC-MS) yöntemiyle müze ve üniversite koleksiyonlarından alınan 24 tahnit örneğini ayrıntılı biçimde inceledi. Bileşimler büyük farklılık gösterdi. Ortaçağ’a ait Mumia vera ürünlerinde bileşim açısından büyük farklılıklar görülse de tüm örneklerde kozalaklı ağaç reçinesi bulunduğu saptandı. Örneklerde Aloe kalıntıları da bulundu. Bu Aloe kalıntılarının daha önce tespit edilmediği, bunların “içinde hayat var” anlamındaki Mısırca “nh-imy” terimiyle bağlantılı olabileceği, ancak kesin kanıt bulunmadığı belirtildi.
Test köpek hücreleri üzerinde yapıldı. Muhtemelen mumyalanmış bir baştan elde edilen toz örnek üzerinde yapılan testte özüt, köpek hücrelerini grip virüsünün yol açtığı hasara karşı kısmen korudu. Ana bileşen tek başına etkisizdi. 7-oksodehidroabietik asidin tek başına etki göstermediği kaydedildi. Araştırmacılar, çalışmanın tarihi ilaçların ve mumyalanmış kalıntıların incelenmesine yönelik genel ve kapsamlı bir çerçeve sunduğu sonucuna vardı.
Neden önemli
Çalışmanın asıl katkısı, Ortaçağ’dan 18. yüzyıla kadar ilaç olarak kullanılan bir maddenin yeterince anlaşılmayan kimyasal bileşimini modern laboratuvar yöntemleriyle ayrıntılı biçimde ortaya koyması. Bulgular, tarihi ilaçların tek bir etken maddeye indirgenemeyeceğini, karışımın ancak bir bütün olarak etki gösterebileceğini düşündürüyor; bu da eski reçeteleri inceleyen araştırmalar için yöntemsel bir uyarı niteliğinde. Bununla birlikte eldeki sonuç, köpek hücreleri üzerinde ve kısmi bir korumayla sınırlı; bu aşamada insanlar için bir grip tedavisi anlamına gelmiyor. Açık kalan soru, karışımın hangi bileşenlerinin birlikte etki oluşturduğu ve bu etkinin insanlar için bir tedaviye dönüşüp dönüşemeyeceği. Araştırmacıların vardığı sonuca göre çalışma, müze ve üniversite koleksiyonlarındaki mumyalanmış kalıntılar ile tarihi ilaçların incelenmesine genel ve kapsamlı bir çerçeve sunuyor.
Arka plan
Antik, FikirPilot arşivinde yeni bir ad değil: son 90 günde bu adın geçtiği bir haber yayımladık; o yazı 12 Eylül 2026 tarihli.